AVTOMAGISTRALGA YAQIN HUDUDLARNING TUPROQ HOLATINI BAHOLASH (M-41 AFTOMAGISTRAL MISOLIDA)

Mualliflar

  • Sharipov Jumaniyoz Shokirjon o‘g‘li Termiz davlat muhandislik va agrotexnologiyalar universiteti, “Atrof-muhit muhandisligi va hayot faolioyati” kafedrasi, Atrof-muhit muhofazasi 1-bosqich magistranti Muallif
  • Toshtemirova Sabohat Erkin qizi Termiz davlat muhandislik va agrotexnologiyalar universiteti Muallif

;

https://doi.org/10.5281/zenodo.20307291

;

M-41 avtomagistrali, tuproq ifloslanishi, og‘ir metallar, neft mahsulotlari, qo‘rg‘oshin, monitoring, sanitariya himoya zonasi.

Abstrak

Ushbu maqolada M-41 avtomagistrali (Toshkent–Termiz yo‘nalishi) ga tutash hududlardagi tuproqning ifloslanish darajasi baholangan. Tadqiqot magistraldan 0 m, 50 m, 100 m, 200 m va 500 m masofalardan olingan tuproq namunalari asosida olib borildi. Og‘ir metallar (qo‘rg‘oshin, kadmiy, rux, mis) va neft mahsulotlarining kontsentratsiyasi aniqlangan. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, magistralga eng yaqin hududlarda (0–50 m) qo‘rg‘oshin miqdori ruxsat etilgan maksimal konsentratsiyadan (RK) 2,5–3 baravar, neft mahsulotlari esa 2 baravar yuqori bo‘lgan. Ifloslanish asosan 100–150 metrgacha sezilarli darajada kuzatilgan. Maqolada magistral bo‘ylab ekologik xavfsizlik zonasi va himoya choralari bo‘yicha tavsiyalar berilgan.

Iqtiboslar

O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi. (2021). Tuproq sifatini baholash bo‘yicha uslubiy qo‘llanma. Toshkent.

O‘zDSt 17.1.02-2008. Tuproq. Og‘ir metallarni atom-absorbtsion usulda aniqlash. Toshkent: O‘zstandart.

Islomov, Sh. H. (2019). Avtomobil yo‘llari atrofidagi tuproqlarning ekologik holati. O‘zbekiston ekologiya jurnali, №4, 34-41.

Smith, L. A. (2017). Soil contamination along highway corridors. Environmental Science Press, London.

Tursunov, X. T., & Karimova, N. A. (2020). M-39 magistrali bo‘yida tuproqning og‘ir metallar bilan ifloslanishi. Samarqand davlat universiteti axborotnomasi, №2, 56-62.

USDA Natural Resources Conservation Service. (2015). Soil sampling and analysis methods.

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-05-20

Nashr

Bo'lim

Maqolalar

Iqtibos keltirish tartibi

Sharipov, J., & Toshtemirova, S. (2026). AVTOMAGISTRALGA YAQIN HUDUDLARNING TUPROQ HOLATINI BAHOLASH (M-41 AFTOMAGISTRAL MISOLIDA). Yosh Olimlar, 4(48), 149-150. https://doi.org/10.5281/zenodo.20307291
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
6 Views
0 Downloads