O‘ZBEKISTONNING TRANSPORT-LOGISTIKA SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA MULTIMODAL TASHISHLAR VA TRANZIT SALOHIYATINI BAHOLASH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20637585Ключевые слова:
multimodal tashishlar, tranzit salohiyati, transport-logistika samaradorligi, integral indeks, transport koridorlari, quruq port, TRACECA, Xitoy–Qirg‘iziston–O‘zbekiston temir yo‘li, raqamlashtirish, O‘zbekiston.Аннотация
Mazkur maqolada O‘zbekistonning transport-logistika samaradorligini oshirishda multimodal tashishlar va tranzit salohiyatining roli tahlil qilindi. Dengizga bevosita chiqishga ega bo‘lmagan davlat sifatida O‘zbekiston xalqaro transport koridorlari, qo‘shni davlatlar infratuzilmasi va chegara o‘tish protseduralariga bog‘liq bo‘lib, bu avtomobil, temir yo‘l va aralash tashish turlarini muvofiqlashtirishni tashqi savdo raqobatbardoshligining hal qiluvchi omiliga aylantiradi. Tadqiqotda mamlakatning asosiy transport koridorlari tuzilishi ko‘rib chiqildi, uning Jahon banki Logistics Performance Index reytingidagi o‘rni umumlashtirildi hamda muqobil transport turlarining xarajat, vaqt, ishonchlilik, multimodallik, raqamlashtirish va karbonat chiqindisi omillarini yagona metodik asosga keltiruvchi integral samaradorlik indeksi taklif etildi. Toshkent–Poti yo‘nalishi bo‘yicha qiyosiy hisob-kitob multimodal (temir yo‘l + parom) variant yetkazib berish muddati uzunroq bo‘lishiga qaramay, sof avtomobil variantiga nisbatan birlik logistika xarajati va chiqindilarni kamaytirishini ko‘rsatdi. Natijalar quruq portlar (dry port), multimodal terminallar, raqamli kuzatuv va chegara protseduralarini muvofiqlashtirishni ustuvor yo‘nalish sifatida asoslaydi.Библиографические ссылки
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 27-yanvardagi PQ-28-son qarori «O‘zbekiston Respublikasining transport-logistika tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida». Toshkent, 2025.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi PF-158-son Farmoni «“O‘zbekiston – 2030” strategiyasi to‘g‘risida». Toshkent, 2023.
World Bank. Connecting to Compete 2023: Trade Logistics in an Uncertain Global Economy. Washington, DC: World Bank, 2023.
World Bank. Logistics Performance Index: Methodology and Indicators. Washington, DC: World Bank, 2023.
Arvis J.-F., Ojala L., Wiederer C. et al. Connecting to Compete: Trade Logistics in the Global Economy. Washington, DC: World Bank, 2018.
International Transport Forum / OECD. ITF Transport Outlook 2023. Paris: OECD Publishing, 2023.
Christopher M. Logistics and Supply Chain Management. 5th ed. Harlow: Pearson, 2016.
Ballou R.H. Business Logistics / Supply Chain Management. 5th ed. Upper Saddle River: Pearson, 2004.
Button K. Transport Economics. 3rd ed. Cheltenham: Edward Elgar Publishing, 2010.
UNESCAP. Planning, Development and Operation of Dry Ports of International Importance. Bangkok: United Nations, 2021.
Rodrigue J.-P. The Geography of Transport Systems. 5th ed. London: Routledge, 2020.
TRACECA. Annual Report on the Transport Corridor Europe–Caucasus–Asia. Baku: TRACECA Permanent Secretariat, 2023.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 Innovative Academy RSC

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
Как цитировать