SPORTCHI VA SPORTCHI BO'LMAGAN TALABALARDA JISMONIY FAOLLIK DARAJASI VA QISQA MUDDATLI XOTIRA KO'RSATKICHLARINING QIYOSIY TAHLILI: NEYROBIOLOGIK MEXANIZMLAR VA STATISTIK BAHO

Авторы

  • Hasanova Barchinoy Husniddin qizi QARDU Kimyo-biologiya fakulteti 2-kurs magistr Автор

Ключевые слова:

jismoniy faollik, qisqa muddatli xotira, sportchi talabalar, IPAQ-SF, BDNF

Аннотация

Mazkur maqolada Qarshi davlat universiteti talabalari (N=100, yosh 18-22) orasida jismoniy faollik darajasi (IPAQ-SF) va qisqa muddatli xotira ko'rsatkichlari (raqamli va obrazli span testlari) sportchi (n=50) va nosportchi (n=50) guruhlarda qiyosiy tahlil qilindi. Statistik tahlil (ANOVA, p<0,001) sportchi talabalarda jismoniy faollik (6520±1480 MET-daq/hafta) nosportchilarga (1840±790 MET-daq/hafta) nisbatan yuqori ekanligini ko'rsatdi. Sportchilarda raqamli xotira (7,24±1,08) va obrazli xotira (6,82±0,98) ko'rsatkichlari nosportchilarga nisbatan sezilarli yuqori bo'ldi (p<0,001; η²=0,24-0,29). Jismoniy faollik darajasi oshgani sari xotira ko'rsatkichlari lineer ravishda ortib bordi (r=0,62-0,67). Natijalar JSST tavsiyalari (150-300 daqiqa/hafta aerob mashqlar) kognitiv funksiyalarni yaxshilashda samarali ekanligini tasdiqlaydi.

Библиографические ссылки

Chang, Y. K., Labban, J. D., Gapin, J. I., & Etnier, J. L. (2012). The effects of acute exercise on cognitive performance: A meta-analysis. Brain Research, 1453, 87-101.

Craig, C. L., Marshall, A. L., Sjöström, M., et al. (2003). International physical activity questionnaire: 12-country reliability and validity. Medicine & Science in Sports & Exercise, 35(8), 1381-1395.

Erickson, K. I., Voss, M. W., Prakash, R. S., et al. (2011). Exercise training increases size of hippocampus and improves memory. PNAS, 108(7), 3017-3022.

Hillman, C. H., Erickson, K. I., & Kramer, A. F. (2008). Be smart, exercise your heart: Exercise effects on brain and cognition. Nature Reviews Neuroscience, 9(1), 58-65.

Hötting, K., & Röder, B. (2013). Beneficial effects of physical exercise on neuroplasticity and cognition. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 37(9), 2243-2257.

Knaepen, K., Goekint, M., Heyman, E., & Meeusen, R. (2014). A systematic review on the neuroplasticity effects of physical exercise: BDNF-mediated mechanisms. Journal of Psychiatric Research, 60, 56-64.

Li, H., Wang, J., Chen, Y., & Zhang, L. (2025). Gender differences in cognitive benefits of meeting physical activity guidelines. Frontiers in Psychology, 16, 12188982.

Lineweaver, T. T., Bergamasco, A., & Bond, A. D. (2020). Working memory in collegiate athletes and non-athletes. Journal of Cognitive Enhancement, 4, 1-15.

Swartzendruber, K. (2020). Sitting time and physical activity comparison between student athletes and non-athletes. The Sport Journal, 23, 1-10.

Aghjayan, S. L., Chao, C. M., Tamulonis, P., et al. (2022). Aerobic exercise improves episodic memory in late adulthood. NeuroImage: Clinical, 35, 103000.

Szuhany, K. L., Bugatti, M., & Otto, M. W. (2021). A single session of moderate intensity exercise influences memory. Scientific Reports, 11, 14371.

Herold, F., Törpel, A., Hamacher, D., et al. (2022). Can exercise shape your brain? Frontiers in Human Neuroscience, 16, 862398.

IPAQ Research Committee. (2005). Guidelines for data processing and analysis of IPAQ – Short and Long Forms.

Загрузки

Опубликован

2026-05-07

Выпуск

Раздел

Статьи

Как цитировать

Hasanova, B. (2026). SPORTCHI VA SPORTCHI BO’LMAGAN TALABALARDA JISMONIY FAOLLIK DARAJASI VA QISQA MUDDATLI XOTIRA KO’RSATKICHLARINING QIYOSIY TAHLILI: NEYROBIOLOGIK MEXANIZMLAR VA STATISTIK BAHO. Молодые ученые, 4(40), 136-139. https://www.in-academy.uz/index.php/YO/article/view/40150
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
5 Views
0 Downloads