RADIOTO'LQINLARNING TARQALISH XUSUSIYATLARI
Keywords:
radioto‘lqinlar, tarqalish turlari (yer to‘lqinlari, fazoviy to‘lqinlar, to‘g‘ri ko‘rinish to‘lqinlari), ionosfera, troposfera, diffraksiya, refraksiyaAbstract
Ushbu maqolada radioto‘lqinlarning turli muhitlarda (atmosfera, ionosfera, yer yuzasi) tarqalish qonuniyatlari va fizik mexanizmlariga bag‘ishlangan. Unda radioto‘lqinlarning asosiy tarqalish turlari – yer to‘lqinlari, fazoviy (ionosferadan qaytuvchi) to‘lqinlar va to‘g‘ri ko‘rinishdagi to‘lqinlar tahlil qilinadi. Diffraksiya, refraksiya, interferensiya va polyarizatsiya kabi hodisalarning radioaloqa masofasi va sifatiga ta’siri ko‘rib chiqiladi. Alohida e’tibor ionosferaning tuzilishi, kritik chastota, maksimal qo‘llaniladigan chastota (MUF) va absorbsiya jarayonlariga qaratiladi. Shuningdek, troposferada radioto‘lqinlarning sinishi, sochilishi va zaiflashuvi, shuningdek, meteo-sharoitlarning (namlik, bosim, harorat) tarqalishga ta’siri yoritiladi. Annotatsiya radioaloqa tizimlarini loyihalash, televideniye, mobil aloqa, radar va sun’iy yo‘ldosh tizimlari uchun muhim bo‘lgan amaliy tavsiyalar bilan yakunlanadi.
References
Collin, R. E. (1985). Antennas and radiowave propagation. McGraw-Hill series in electrical engineering. New York: McGraw-Hill. (xii, 508 b.)
Davies, K. (1965). Ionospheric radio propagation. Washington, D.C.: U.S. Department of Commerce, National Bureau of Standards. (xiv, 470 b.)
Davies, K. (1990). Ionospheric radio. IEE electromagnetic waves series. London: P. Peregrinus on behalf of the Institution of Electrical Engineers. (600 b.)
Levis, C. A., Johnson, J. T. & Teixeira, F. L. (2010). Radiowave propagation: Physics and applications. Hoboken, NJ: Wiley. (Yer troposferasi va ionosferasida elektromagnit to‘lqin tarqalishining fizik mexanizmlariga bag‘ishlangan.)
Ghasemi, A. (2012). Propagation engineering in wireless communications. (Troposfera va ionosferada radioaloqa, quruqlikdagi mobil radioaloqa tarqalishi kabi amaliy masalalarni qamrab oladi.)
Downloads
Published
Issue
Section
How to Cite