BIOSFERA SOG‘LIG‘I- INSONIYAT BORLIG‘I
Keywords:
biosfera, ekologik barqarorlik, biologik xilma-xillik, antropogen omillar, ekotizim xizmatlari, global mas’uliyat, barqaror rivojlanish, iqlim o‘zgarishi, yashil iqtisodiyot, tabiatni muhofaza qilish, ekologik tafakkur.Abstract
Mazkur maqolada zamonaviy ekologiyaning eng dolzarb masalalaridan biri biosfera salomatligi va insoniyat mavjudligi o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlik tahlil qilingan. Dastlab, tabiat tomonidan insoniyatga taqdim etilayotgan beminnat ekotizim xizmatlarining hayotiy ahamiyati ilmiy asoslab berilgan. Shu bilan birga, maqolada so‘nggi yuz yillikda kuzatilayotgan keskin antropogen bosim va uning biologik xilma-xillikka yetkazayotgan salbiy oqibatlari statistik ma’lumotlar yordamida yoritilgan.Muallif tomonidan ta’kidlanishicha, biosferaning o‘z-o‘zini tiklash qobiliyati cheksiz emas va hozirgi ekologik inqiroz insoniyatdan yangicha, barqaror yondashuvni talab etadi. Xususan, maqolada biologik rang-baranglikni saqlab qolish nafaqat tabiatni muhofaza qilish, balki insoniyatning genetik va iqtisodiy xavfsizligini ta’minlashning yagona yo‘li ekanligi isbotlangan. Xulosa o‘rnida, biosfera barqarorligini tiklash bo‘yicha amaliy tavsiyalar va kelajak avlod oldidagi ekologik mas’uliyat masalalari ilgari surilgan.
References
Commoner B. The Closing Circle: Nature, Man, and Technology. – New York: Knopf, 1971. (Ekologiyaning to‘rt qonuni asoschisi).
Hawking S. Brief Answers to the Big Questions. – London: John Murray, 2018. (Insoniyatning kelajagi va ekologik xatarlar haqidagi qarashlari).
Lovelock J. Gaia: A New Look at Life on Earth. – Oxford University Press, 1979. (Biosferaning yaxlit tizim ekanligi haqidagi nazariya).
Meadows D. H., et al. The Limits to Growth. – New York: University Books, 1972. (Resurslar cheklanganligi tahlili).
Shodimatov Y. Ekologiya va barqaror rivojlanish. – Toshkent: "O‘qituvchi", 2012.
Tursunov X. T., Rashidov A. Ekologiya. – Toshkent: "Chulpon", 2010.
Wilson E. O. The Diversity of Life. – Harvard University Press, 1992. (Biologik xilma-xillikning ahamiyati haqida).
World Wildlife Fund (WWF). Living Planet Report 2024. (Yovvoyi tabiat populyatsiyasi bo‘yicha statistik ma’lumotlar).
Zokirov M. M. Biosfera va inson. – Toshkent: "Fan", 2015.
Downloads
Published
Issue
Section
How to Cite
