SUN'IY INTELLEKT VA MAKTAB O'QUVCHISI: FOYDA VA XAVF O'RTASIDAGI CHIZIQ
;
https://doi.org/10.5281/zenodo.20390767;
sun'iy intellekt, maktab o'quvchisi, raqamli xavfsizlik, kognitiv rivojlanish, ta'lim sifati, mustaqil fikrlash, akademik halollik, raqamli nazorat.Abstrak
Ushbu maqolada sun'iy intellekt (SI) texnologiyalarining maktab o'quvchilariga ko'rsatadigan ta'siri — o'quv jarayonidagi foydali jihatlari va yashirin xavf-xatarlari — keng ko'lamda o'rganiladi. Zamonaviy ChatGPT, Gemini, Duolingo singari SI vositalaridan o'quvchilar kundalik ta'limda qanday foydalanayotgani va bu foydalanish ularning bilish qobiliyati, mustaqil fikrlashi hamda axloqiy shakllanishiga qanday ta'sir etishi tahlil etiladi. Qarshi tumani umumta'lim maktablarida 110 nafar o'quvchi va 22 nafar o'qituvchi ishtirokida o'tkazilgan so'rovnoma asosida empirik xulosalar chiqarilgan. Tadqiqot natijasi shuni ko'rsatdiki, SI o'quvchi uchun samarali yordamchi bo'la olishi mumkin, biroq ota-ona, o'qituvchi va davlat nazoratisiz u ta'lim sifatiga va shaxs rivojlanishiga jiddiy zarar yetkazish xavfini o'zida mujassam etadi.Iqtiboslar
Bloom B.S. The 2 Sigma Problem: The Search for Methods of Group Instruction as Effective as One-to-One Tutoring // Educational Researcher. — 1984. — Vol. 13, No. 6. — P. 4–16.
Carnegie Learning. MATHia Platform Impact Research Summary. — Pittsburgh: Carnegie Learning, 2022. — 18 p.
Daryo.uz. O'zbekistonda sun'iy intellektning milliy modelini ishlab chiqish boshlandi. — 2025-yil 30-iyun. URL: https://daryo.uz
Anderson J., Rainie L. Artificial Intelligence and the Future of Humans. — Washington: Pew Research Center, 2022. — 228 p.
Common Sense Media. The Common Sense Census: Media Use by Tweens and Teens. — San Francisco, 2023. — 72 p.
Luckin R., Holmes W. Intelligence Unleashed: An Argument for AI in Education. — London: Pearson Education, 2016. — 56 p.
Mirziyoyev Sh.M. O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga Murojaatnoma. — Toshkent, 2025-yil 26-dekabr. URL: https://president.uz
Mirziyoyev Sh.M. Sun'iy intellekt texnologiyalarini jadal joriy etish masalalari bo'yicha videoselektor yig'ilishi. — Toshkent, 2025-yil 21-oktabr. URL: https://president.uz
O'zbekiston Respublikasi Prezidentining PQ-358-son qarori. Sun'iy intellekt texnologiyalarini 2030-yilga qadar rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash to'g'risida. — Toshkent, 2024-yil 14-oktabr.
Selwyn N. Should Robots Replace Teachers? AI and the Future of Education. — Cambridge: Polity Press, 2019. — 156 p.
UNESCO. Guidance for Generative AI in Education and Research. — Paris: UNESCO Publishing, 2023. — 64 p.
Yusupov R.A., Matchonov S.S. va boshq. Sun'iy intellekt asoslari: darslik. — Toshkent: Fan va texnologiya, 2021. — 142 b.
##submission.downloads##
Nashr qilingan
Nashr
Bo'lim
Litsenziya
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by4.footer##Iqtibos keltirish tartibi