ИШЕМИК ИНСУЛЬТНИНГ МОДИФИКАЦИЯЛАНУВЧИ ХАВФ ОМИЛЛАРИ ВА УНИНГ ИККИЛАМЧИ ПРОФИЛАКТИКАСИ

Жаҳонгир Бобоназаров; Санобар Рахматова

doi:10.5281/zenodo.21819512

Mualliflar

Бобоназаров Жаҳонгир Бобоназарович Самарканд Давлат Тиббиёт университети
Рахматова Санобар Низамовна Бухоро Давлат Тиббиёт институти

Annotatsiya

Ишемик инсульт бутун дунёда ногиронлик, меҳнат қобилиятини йўқотиш ва ўлимнинг етакчи сабабларидан бири бўлиб қолмоқда [9, 10]. Сўнгги йилларда унинг тарқалиши нафақат кекса ёшдаги аҳоли, балки меҳнатга лаёқатли ёшлар орасида ҳам ошиб бормоқда. Замонавий реперфузион ва нейропротектив даволаш усуллари такомиллашганига қарамасдан, такрорий ишемик инсультлар, барқарор ногиронлик ва юқори иқтисодий йўқотишлар долзарб муаммо бўлиб қолмоқда [7, 10]. Артериал гипертензия, қандли диабет, дислипидемия, семириш, чекиш, жисмоний фаолликнинг етишмаслиги, носоғлом овқатланиш ва алкоголь истеъмоли каби модификацияланувчи хавф омиллари ишемик инсульт ривожланишида муҳим аҳамиятга эга [2, 3, 5, 8]. Айниқса, ишемик инсультни ўтказган беморларда биринчи йил мобайнида такрорий инсульт хавфи юқори бўлганлиги сабабли, беморларни устун хавф профили бўйича стратификация қилиш ва шахсийлаштирилган иккиламчи профилактика стратегиясини ишлаб чиқиш замонавий неврологиянинг муҳим вазифаларидан бири ҳисобланади [4, 7].

Kalit soʻzlar:

ишемик инсульт модификацияланувчи хавф омиллари такрорий инсульт иккиламчи профилактика хавф стратификацияси кардиометаболик хавф омиллари атеросклероз шахсийлаштирилган тиббиёт.

Iqtiboslar

Feigin VL, Stark BA, Johnson CO, et al. Global, regional, and national burden of stroke and its risk factors, 1990–2021. Lancet Neurol. 2024;23(10):973–1008.

Abd-Allah F, Kaptoge S, Resnikoff S, et al. Global burden of diseases attributable to risk factors, 1990–2021. Lancet. 2024;403(10440):2167–2203.

Kleindorfer DO, Towfighi A, Chaturvedi S, et al. 2021 Guideline for the prevention of stroke in patients with stroke and transient ischemic attack. Stroke. 2021;52(7):e364–e467.

Hachinski V, Einhäupl K, Ganten D, et al. Preventing dementia by preventing stroke. Alzheimers Dement. 2022;18(8):1571–1580.

O'Donnell MJ, Chin SL, Rangarajan S, et al. Global and regional effects of potentially modifiable risk factors associated with acute stroke (INTERSTROKE). Lancet. 2016;388(10046):761–775.

Campbell BCV, De Silva DA, Macleod MR, et al. Ischaemic stroke. Nat Rev Dis Primers. 2019;5(1):70.

Virani SS, Alonso A, Aparicio HJ, et al. Heart disease and stroke statistics—2023 update. Circulation. 2023;147:e93–e621.

Roth GA, Mensah GA, Johnson CO, et al. Global burden of cardiovascular diseases and risk factors. J Am Coll Cardiol. 2020;76(25):2982–3021.

Johnson CO, Nguyen M, Roth GA, et al. Global, regional, and national burden of stroke. Lancet Neurol. 2019;18(5):439–458.

Rakhmatova SN, Jumaev BI. Clinical and biochemical features of ischemic stroke in young adults. Journal of Neurology and Neurosurgical Research. 2025;(6):110–112

Oʻquvchilar geografiyasi

1 Koʻrishlar

0 PDF yuklab olishlar

1 Davlatlar

ИШЕМИК ИНСУЛЬТНИНГ МОДИФИКАЦИЯЛАНУВЧИ ХАВФ ОМИЛЛАРИ ВА УНИНГ ИККИЛАМЧИ ПРОФИЛАКТИКАСИ

Mualliflar

Annotatsiya

Kalit soʻzlar:

Iqtiboslar

Oʻquvchilar geografiyasi

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

Son

Boʻlim

Litsenziya

Iqtibos keltirish tartibi

Nashriyot

Aloqa

Havolalar