ISMOIL GASPIRALI ASARLARIDA UTOPIK G‘OYALAR. (“DOR-UR ROHAT MUSULMONLARI” ASARI VA UNING TURKIY ADABIYOTDAGI O‘RNI MISOLIDA)

Annotatsiya

Mazkur maqolada Ismoil Gaspiralining “Dor-ur rohat musulmonlari” asari turkiy adabiyotdagi ilk utopik-sayohatnoma namunalaridan biri sifatida tahlil qilinadi. Asarda jadidchilik mafkurasi, usuli jadid ta’lim tizimi, ilm-ma’rifat, ijtimoiy tenglik, gender masalasi hamda pedagogik va texnologik utopiya g‘oyalari badiiy talqin etilgani yoritiladi. Shuningdek, asardagi Andalusiya obrazi ideal jamiyat modeli sifatida baholanib, uning tarixiylik va fantastika uyg‘unligidagi poetik xususiyatlari ochib beriladi. Mulla Abbos Turkistoniy obrazi orqali Turkiston va Andalusiya hayotining qiyosiy tahlili amalga oshiriladi hamda jadidchilikning tanqidiy-ma’rifiy qarashlari badiiy ifodasiga e’tibor qaratiladi. Maqolada asarning utopik makon, ramziylik, kontrast, xrono-utopik elementlar va ijtimoiy-falsafiy qarashlar bilan bog‘liq jihatlari ham ilmiy asosda tahlil etiladi.