TALABALARDA MOTIVATSIYA INQIROZINI BARTARAF ETISHNING KOMPLEKS IJTIMOIY-PSIXOLOGIK MODELI: NAZARIYA VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI
Keywords:
motivatsiya, motivatsiya inqirozi, ijtimoiy-psixologik model, talaba shaxsi, ichki motivatsiya, kasbiy o‘zini anglash, refleksiya, psixologik qo‘llab-quvvatlash, ta’lim muhiti, o‘z-o‘zini boshqarish.Abstract
Ushbu maqolada talabalarda motivatsiya inqirozini yuzaga keltiruvchi ijtimoiy-psixologik omillar, uning ta’lim jarayoniga ta’siri hamda uni bartaraf etishga qaratilgan kompleks modelning nazariy va amaliy asoslari yoritiladi. Maqolada motivatsiya inqirozi faqat shaxsiy sustkashlik yoki o‘qishga qiziqishning pasayishi sifatida emas, balki talabaning maqsad qo‘yish, o‘zini anglash, ijtimoiy muhit bilan moslashish, kasbiy istiqbolni tasavvur qilish va o‘z-o‘zini boshqarish jarayonlari bilan bog‘liq murakkab ijtimoiy-psixologik hodisa sifatida talqin etiladi. Taklif etilayotgan model diagnostik, nazariy-metodologik, ijtimoiy-muhit, psixologik qo‘llab-quvvatlash, amaliy-faoliyat va natijaviy-refleksiv bloklar integratsiyasi asosida ishlab chiqilgan. Tadqiqotda mazkur modelni ta’lim amaliyotiga tatbiq etish orqali talabalarda ichki motivatsiyani kuchaytirish, kasbiy o‘zini anglashni rivojlantirish hamda o‘quv faoliyatiga mas’uliyatli munosabatni shakllantirish imkoniyatlari asoslab beriladi.
References
O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. 2020-yil 23-sentabr, O‘RQ-637.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 29-apreldagi PF-5712-son Farmoni. “O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son Farmoni. “2022-2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”.
Ganiyeva, G. (2021). O‘quv jarayonida media savodxonlikni rivojlantirish. Toshkent: “Pedagogika”.
Maslow A.H. Motivation and Personality. New York: Harper & Row, 1954.
Deci E.L., Ryan R.M. Intrinsic Motivation and Self-Determination in Human Behavior. New York: Plenum Press, 1985.
Ryan R.M., Deci E.L. Intrinsic and extrinsic motivations: classic definitions and new directions. Contemporary Educational Psychology. 2000. Vol. 25(1). P. 54-67.
Bandura A. Self-efficacy: The Exercise of Control. New York: W.H. Freeman, 1997.
Vygotsky L.S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Cambridge: Harvard University Press, 1978.
Zimmerman B.J. Attaining self-regulation: A social cognitive perspective. In: Boekaerts M., Pintrich P.R., Zeidner M. (Eds.). Handbook of Self-Regulation. San Diego: Academic Press, 2000. P. 13-39.
Downloads
Published
Issue
Section
How to Cite