OʻZBEK FOLKLORIDA OLQISHLAR VA QARGʻISHLARNING ANTROPOTSENTRIK TILSHUNOSLIK NUQTAI NAZARIDAN TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20570477Keywords:
olqish, qargʻish, antropotsentrik tilshunoslik, oʻzbek folklori, xalq ogʻzaki ijodi, pragmatika, semantika, axloqiy me'yor, milliy mentalitet, inson obrazi, lingvomadaniyat.Abstract
Mazkur maqolada oʻzbek folklorida keng tarqalgan olqishlar va qargʻishlar antropotsentrik tilshunoslik nuqtai nazaridan tahlil qilinadi. Olqish va qargʻish – xalq ogʻzaki ijodining oʻziga xos janrlari sifatida insonning dunyoqarashi, axloqiy tizimi, qadriyatlari va madaniy xotirasini bevosita aks ettiradi. Tadqiqotda ushbu janrlarning tarkibiy-semantik xususiyatlari, insonni markazga qoʻyuvchi antropotsentrik yoʻnalish, ularning leksik-semantik maydonlari va pragmatik vazifalari koʻrib chiqiladi. Oʻzbek folklorida olqish va qargʻishlarning inson obrazini qanday shakllantirganligi, ularda ifodalangan ijobiy va salbiy axloqiy me'yorlar hamda milliy madaniy kodlar tahlil asosida koʻrsatib beriladi. Tadqiqot natijalari antropotsentrik lingvistika doirasida oʻzbek xalq folklori leksikasining inson haqidagi tasavvurlarni naqadar chuqur saqlaganini isbotlaydi.References
Nurmonov A. Tanlangan asarlar. I jild. – Toshkent: Akademnashr, 2012. – B. 145–160.
Mahmudov N. Oʻzbek tili stilistikasi asoslari. – Toshkent: Oʻqituvchi, 2013. – B. 88–102.
Jalolov M. Oʻzbek folklori. – Toshkent: Oʻqituvchi, 1999. – B. 214–235.
Sarimsoqov B. Oʻzbek xalq ijodiyotining kichik janrlari. – Toshkent: Fan, 1978. – B. 56–89.
Oʻzbek xalq maqollari va matasllari toʻplami / Tuzuvchi: T. Mirzayev. – Toshkent: Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot, 2014.
Xudoyberganova D. Matnning antropotsentrik tadqiqi. – Toshkent: Fan, 2013. – B. 27–65.
Mahmudov N. Oʻxshatishlarda milliy mentallik jozibasi // Til tilsimi tadqiqi. – Toshkent: Mumtoz soʻz, 2017. – B. 88–104.
Hojiyev A.P. Oʻzbek tilining frazeologiyasi asoslari. – Toshkent: Fan, 1973. – B. 120–138.
Oʻzbek tilining izohli lugʻati: 5 jildlik. – Toshkent: Oʻzbekiston Milliy ensiklopediyasi, 2006–2008.
Imomov K. Oʻzbek xalq prozasi. – Toshkent: Fan, 1981. – B. 44–61.
Musaqulov A. Oʻzbek xalq lirikasi. – Toshkent: Fan, 2010. – B. 189–204.
Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. – Chicago: University of Chicago Press, 1980. – P. 3–32.
Srl J. Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language. – Cambridge: Cambridge University Press, 1969.
Karimov I. Yuksak ma'naviyat – yengilmas kuch. – Toshkent: Ma'naviyat, 2008. – B. 62–74.
Yoʻldoshev M. Badiiy matn va uning lingvopoetik tahlili. – Toshkent: Fan, 2007. – B. 113–127.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Innovative Academy RSC
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
How to Cite
