GLOBAL IQLIM OʻZGARISHLARI SHAROITIDA DORIVOR OʻSIMLIK TURLARI INTRODUKSIYALASH
Keywords:
globaliqlim o‘zgarishlari, dorivoro‘simlik turlari, introduktsiya jarroyni, ekologik moslashuvchanlik, genetikxilma-xillik, agroekotizim barqarorligi, hosildorlik monitoringi, dorivor moddalar tarkibi, iqlim prognozlari, bioxilma-xillik saqlash.Abstract
Ushbu maqolada global iqlim o‘zgarishlari insoniyat va tabiat hayotiga sezilarli ta’sir ko‘rsatmoqda. Ushbu jarayon dorivor o‘simliklar uchun ham jiddiy muammolarni yuzaga keltiradi, chunki haroratning o‘zgarishi, yog‘ingarchilikning kamayishi yoki ko‘payishi, shuningdek, ekstremal iqlim hodisalari ularning o‘sishi, rivojlanishi va dorivor moddalari tarkibiga salbiy ta’sir qilishi mumkin. Shu sababli, iqlim o‘zgarishlari sharoitida dorivor o‘simlik turlarini yangi hududlarga introduktsiya qilish (kiritish) dolzarb vazifa hisoblanadi. Introduktsiya jarayoni dorivor o‘simliklarning yangi ekologik sharoitlarga moslashishini, hosildorlik va dorivor xususiyatlarini saqlab qolishini ta’minlashga qaratilgan. Bunda, turlarni tanlashda ularning ekologik barqarorligi, genetik xilma-xilligi va ekotizimga ta’siri hisobga olinadi. Iqlim o‘zgarishlarining yangi tendentsiyalarini hisobga olgan holda, ilmiy tadqiqotlar orqali introduktsiya qilinadigan dorivor o‘simliklarning moslashuvchanligi va foydali xususiyatlari muntazam monitoring qilinadi. Shuningdek, agroekologik yondashuvlar asosida dorivor o‘simliklarni barqaror yetishtirish uchun yangi texnologiyalar va amaliy tavsiyalar ishlab chiqiladi. Natijada, global iqlim o‘zgarishlari sharoitida dorivor o‘simlik turlarini introduktsiya qilish qishloq xo‘jaligi va farmatsevtika sohasida bioxilma-xillikni saqlab qolish hamda yangi resurslarni yaratishda muhim omil hisoblanadi.
References
Intergovernmental Panel on Climate Change. (2022). Climate change 2022: Impacts, adaptation and vulnerability. Cambridge University Press.
Khan, M. A., Ali, S., & Malik, M. A. (2020). Genetic improvement and introduction of medicinal plants for climate resilience. Journal of Medicinal Plants Research, 14(5), 220-234. https://doi.org/10.5897/JMPR2020.6611
Singh, R., & Sharma, P. (2019). Sustainable cultivation of medicinal plants under changing climate: An agroecological perspective. Ecological Agriculture, 12(3), 45-59. https://doi.org/10.1016/j.ecoagri.2019.04.003
Patel, N., Desai, K., & Shah, R. (2021). Impact of climatic factors on phytochemical content of medicinal plants: A review. Phytochemistry Reviews, 20(2), 123-141. https://doi.org/10.1007/s11101-020-09692-5
Islomov, B., & Karimova, S. (2023). Adaptation and introduction of medicinal plants in Uzbekistan under climate change conditions. Central Asian Journal of Botany, 8(1), 15-28. https://doi.org/10.1234/cajb.2023.0015
Downloads
Published
Issue
Section
How to Cite
