MA’LUMOTLAR BAZASINI BOSHQARISH TIZIMLARI
Ключевые слова:
ma’lumotlar bazasi; MBBT; tranzaksiya; izchillik; indekslash; so’rov optimallashtirish; replikatsiyaАннотация
Ushbu maqola ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlari (MBBT)ning zamonaviy arxitekturasi, tranzaksiya ishonchliligi va masshtablanuvchanlik muammolarini yagona tizimli nuqtai nazardan tahlil qiladi. Tadqiqotning maqsadi turli sinfdagi MBBTlar uchun nazariy va amaliy talablarni birlashtiruvchi konseptual modelni ishlab chiqish hamda tanlov mezonlarini asoslashdan iborat. Metodologiya sifatida adabiyotlar sharhi, konseptual modellashtirish, ACID va BASE tamoyillarini qiyosiy tahlil qilish, indekslash va so’rov optimallashtirish bo’yicha analitik baholash qo’llanildi. Ilmiy yangilik sifatida ma’lumotlar modeli, saqlash dvijogi, moslik darajasi va replikatsiya strategiyasini birgalikda ko’rib chiqadigan ko’p mezonli baholash doirasi taklif etiladi; u operatsion yuklama va xavfsizlik talablari o’rtasidagi muvozanatni formal ravishda izohlashga imkon beradi. Amaliy jihatdan natijalar bank, ta’lim va elektron tijorat kabi sohalarda MBBT tanlash, konfiguratsiya qilish va ekspluatatsiya siyosatini shakllantirishga xizmat qiladi.
Библиографические ссылки
Silberschatz A., Korth H. F., Sudarshan S. Database System Concepts. New York, McGraw-Hill Education, 2019. 1376 p.
Connolly T., Begg C. Database Systems: A Practical Approach to Design, Implementation, and Management. Harlow, Pearson, 2015. 1440 p.
Kleppmann M. Designing Data-Intensive Applications: The Big Ideas Behind Reliable, Scalable, and Maintainable Systems. Sebastopol, O’Reilly Media, 2017. 616 p.
Таненбаум Э., ван Стеен М. Распределенные системы. Принципы и парадигмы. Санкт-Петербург, Питер, 2016. 912 с.
Date C. J. An Introduction to Database Systems. Boston, Addison-Wesley, 2004. 1024 p.
Исаев А. А. Базы данных: проектирование и использование. Москва, Юрайт, 2020. 352 с.
Qodirov A. R., Abdullayev B. B. Ma’lumotlar bazalari: loyihalash va boshqarish asoslari. Toshkent, O’zbekiston, 2021. 320 b.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Как цитировать
