OQSILLARNI AJRATIB OLISH USULLARI
Keywords:
Oqsil, protein, ajratib olish, cho‘ktirish, dializ, xromatografiya, elektroforez, ultratsentrifugirlash, mikrochip texnologiyasi, sun’iy intellekt, oqsil tozalash, biokimyo, molekulyar biologiya.Abstract
Ushbu maqolada oqsillar (proteinlar)ning biologik tuzilishi, organizmdagi funksiyalari va ularni ajratib olishda qo‘llaniladigan zamonaviy usullar ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Oqsillar hujayralarning muhim tarkibiy qismlaridan biri bo‘lib, ularning tuzilishini o‘rganish va toza holatda ajratib olish biokimyo, tibbiyot, farmatsevtika va molekulyar biologiya sohalari uchun muhim ahamiyat kasb etadi. Maqolada cho‘ktirish, dializ, xromatografiya, elektroforez, ultratsentrifugirlash kabi asosiy usullar har birining prinsipi, amaliy qo‘llanilishi va afzallik-kamchiliklari bilan keng yoritilgan. Shuningdek, mikrochip asosidagi avtomatlashtirilgan ajratish texnologiyalari va sun’iy intellekt yordami bilan oqsil tahlili kabi innovatsion yondoshuvlar ham tahlil qilinadi. Ilmiy va amaliy yondashuvlar uyg‘unlashtirilgan holda yozilgan mazkur maqola oqsil izolyatsiyasi jarayonlarini chuqurroq o‘rganishga xizmat qiladi.
References
Mirhamidova, P., Vahobov, A.H., Davranov, Q., & Tursunboyeva, G.S. (2014). Mikrobiologiya va biotexnologiya asoslari. Toshkent: Ilm Ziyo.
To'raqulov Yo.H. Biokimyo va molekulyar biologiya. Toshkent. "O'zbekiston", 1996.
Valixanov M.N., Dalimova S.N., Umarova G.B., P.Mirxamidova, Biologik kimyo va molekulyar biologiya (2-qism Molekulyar biologiya) Toshkent,"Navro'z" 2015
M.N.Valixanov, Biokimyo Toshkent "Universitet". 2009
Nelson, D. L., & Cox, M. M. (2021). Lehninger Principles of Biochemistry (8th ed.). W.H. Freeman and Company.
Voet, D., Voet, J. G., & Pratt, C. W. (2016). Fundamentals of Biochemistry: Life at the Molecular Level (5th ed.). Wiley.
Abdullayev S.M.(2023). Oqsillarni turli fizik-kimyoviy yo`llar bilan ajratish va tozalash uslublari. https://doi.org/10.5281/zenodo.7928095
Scopes, R. K. (2013). Protein Purification: Principles and Practice (3rd ed.). Springer.
Berg, J. M., Tymoczko, J. L., & Stryer, L. (2019). Biochemistry (9th ed.). W.H. Freeman and Company.
Fu, J., Schoch, R. B., Stevens, A. L., Tannenbaum, S. R., & Han, J. (2007). A patterned anisotropic nanofluidic sieving structure for continuous-flow separation of DNA and proteins. Nature Nanotechnology, 2(2), 121–128. https://doi.org/10.1038/nnano.2006.200
MIT News Office. (2007). New microchip separates proteins quickly. Massachusetts Institute of Technology. https://news.mit.edu/2007/proteins-0206
Zhang, Y., & Li, X. (2023). AI-assisted lab-on-a-chip technologies for rapid biomolecular diagnostics. Biosensors and Bioelectronics, 220, 114831. https://doi.org/10.1016/j.bios.2023.114831
