SUN’IY INTELLEKTNING O’ZBEK TILSHUNOSLIGI VA TA’LIMIGA TA’SIRI: IMKONIYATLAR, MUAMMOLAR VA ISTIQBOLLAR

Mualliflar

  • Norqulova Zarnigor Shavkat qizi Axborot texnologiyalari va menejment universiteti O’zbek tili va adabiyot yo’nalishi 3- kurs talabasi Muallif

;

https://doi.org/10.5281/zenodo.21215081

;

sun’iy intellekt, o’zbek tilshunosligi, ta’lim texnologiyalari, tabiiy tilni qayta ishlash (NLP), raqamli ta’lim, ChatGPT, mashina tarjimasi, nutqni tanish, elektron ta’lim, korpus lingvistikasi, raqamli transformatsiya, innovatsion pedagogika, akademik halollik, til korpusi, o’zbek tili

Abstrak

Mazkur maqolada sun’iy intellekt texnologiyalarining o’zbek tilshunosligi va ta’lim tizimiga ko’rsatayotgan ta’siri ilmiy-nazariy hamda amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Sun’iy intellekt asosida ishlovchi tabiiy tilni qayta ishlash (Natural Language Processing), avtomatik tarjima, nutqni tanish, matn yaratish va tahlil qilish texnologiyalarining o’zbek tili rivojiga qo’shayotgan hissasi yoritiladi. Shuningdek, sun’iy intellekt vositalaridan o’zbek tilini o’qitish jarayonida foydalanishning afzalliklari, jumladan, ta’lim sifatini oshirish, individual ta’limni yo’lga qo’yish, o’quvchilarning mustaqil ta’lim olish ko’nikmalarini rivojlantirish masalalari ko’rib chiqiladi. Maqolada mazkur texnologiyalarni qo’llash jarayonida uchrayotgan muammolar, xususan, o’zbek tilidagi raqamli resurslarning yetarli emasligi, axborot xavfsizligi, akademik halollik va sun’iy intellektdan foydalanish madaniyati bilan bog’liq masalalar ham tahlil qilinadi. Tadqiqot natijasida sun’iy intellektdan oqilona va samarali foydalanish o’zbek tilshunosligi hamda ta’lim tizimining rivojlanishiga xizmat qilishi, ilmiy izlanishlar samaradorligini oshirishi va zamonaviy ta’lim muhitini takomillashtirishga hissa qo’shishi asoslab beriladi.

Iqtiboslar

Mirziyoyev Sh.M. Yangi O’zbekiston strategiyasi. - Toshkent: O’zbekiston, 2021.

O’zbekiston Respublikasi Prezidentining “Sun’iy intellekt texnologiyalarini jadal joriy etish uchun shart-sharoitlar yaratish chora-tadbirlari to’g’risida”gi qarori. - Toshkent 2021.

Abdurahmonov G’. Hozirgi o’zbek adabiy tili. - Toshkent: O’qituvchi, 2013.

Mahmudov N. Til va nutq. - Toshkent: Ma’naviyat, 2011.

Nurmonov A. O’zbek tilshunosligi nazariyasi. - Toshkent: Fan, 2008.

Sayfullayev R., Mengliyev B. Hozirgi o’zbek adabiy tili. - Toshkent, 2010.

Jurayev B. Kompyuter lingvistikasi asoslari. – Toshkent, 2020.

Russell S., Norvig P. Artificial Intelligence: A Modern Approach. 4th ed. Pearson, 2021.

Jurafsky D., Martin J.H. Speech and Language Processing. 3rd ed. Pearson, 2024.

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-07-06

Nashr

Bo'lim

Maqolalar

Iqtibos keltirish tartibi

Norqulova, Z. (2026). SUN’IY INTELLEKTNING O’ZBEK TILSHUNOSLIGI VA TA’LIMIGA TA’SIRI: IMKONIYATLAR, MUAMMOLAR VA ISTIQBOLLAR. Yosh Olimlar, 4(62), 26-30. https://doi.org/10.5281/zenodo.21215081
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
1 Views
0 Downloads