MIKRO, MEZO VA MAKRO DARAJALARNING O‘ZARO INTEGRATSIYASIGA ASOSLANGAN KO‘P DARAJALI MODEL ARXITEKTURASINI SHAKLLANTIRISHNING METODOLOGIK TAMOYILLARINI ISHLAB CHIQISH

Maxsud Usmonov

doi:10.5281/zenodo.20925026

Авторы

Usmonov Maxsud Tulqin o'g'li Shahrisabz davlat pedagogika instituti

Аннотация

Ushbu maqolada ko‘p darajali yondashuvning (multi-level approach) mikro–mezo–makro darajalarda qanday o‘zaro bog‘lanishi nazariy va metodologik jihatdan asoslanadi hamda shu bog‘liqliklarni hisobga olgan holda model arxitekturasini shakllantirish tamoyillari ishlab chiqiladi. Mikro daraja agentlar (shaxs, xo‘jalik subyekti, jamoa a’zosi) xatti-harakati va lokal o‘zaro ta’sirlarni; mezo daraja institutlar, tarmoqlar, tashkilotlar, texnologik rejimlar va “qoidalar to‘plami”ni; makro daraja esa sekin o‘zgaruvchi kontekst (madaniyat, siyosiy-iqtisodiy landshaft, global trendlar)ni ifodalaydi. Darajalararo bog‘lanishlar (bottom-up, top-down va ko-evolyutsion)ni aniq formalizatsiya qilmasdan turib, real tizimlarni tushuntirish hamda bashoratlashda “o‘lchamlararo” xatolar (micro–macro gap, ecological fallacy) yuzaga kelishi ko‘rsatiladi. Maqolada tizimlar nazariyasidagi ierarxik tuzilma va “deyarli parchalanuvchanlik” g‘oyasi modelni modullashtirish, interfeyslar va bog‘lovchi mexanizmlarni aniqlashga metodologik asos bo‘lishi asoslanadi. Shuningdek, ijtimoiy tizimlar, sotsiotexnik o‘zgarishlar va ijtimoiy-ekologik tizimlar bo‘yicha ko‘p darajali konsepsiyalarni birlashtiruvchi arxitektura taklif etiladi.

Ключевые слова:

ko‘p darajali yondashuv mikro daraja mezo daraja makro daraja model arxitekturasi metodologik tamoyillar tizimli yondashuv iqtisodiy modellashtirish integratsiya xizmatlar sektori raqamli transformatsiya raqamli iqtisodiyot samaradorlik raqobatbardoshlik iqtisodiy rivojlanish.

Библиографические ссылки

Bronfenbrenner, Urie. 1979. The Ecology of Human Development: Experiments by Nature and Design. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Coleman, James S. 1990. Foundations of Social Theory. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Epstein, Joshua M. 1999. “Agent-Based Computational Models and Generative Social Science.” Complexity 4 (5): 41–60.

Geels, Frank W. 2002. “Technological Transitions as Evolutionary Reconfiguration Processes: A Multi-Level Perspective and a Case-Study.” Research Policy 31: 1257–1274.

Meadows, Donella H. 1999. Leverage Points: Places to Intervene in a System. Hartland, VT: The Sustainability Institute.

Ostrom, Elinor. 2009. “A General Framework for Analyzing Sustainability of Social-Ecological Systems.” Science 325 (5939): 419–422.

Simon, Herbert A. 1962. “The Architecture of Complexity.” Proceedings of the American Philosophical Society 106 (6): 467–482.

Weaver, Warren. 1948. “Science and Complexity.” American Scientist 36: 536–544. (Reprinted 2004 in E:CO 6 (3): 65–74.)

MIKRO, MEZO VA MAKRO DARAJALARNING O‘ZARO INTEGRATSIYASIGA ASOSLANGAN KO‘P DARAJALI MODEL ARXITEKTURASINI SHAKLLANTIRISHNING METODOLOGIK TAMOYILLARINI ISHLAB CHIQISH

Авторы

Аннотация

Ключевые слова:

Библиографические ссылки

Загрузки

Опубликован

Выпуск

Раздел

Лицензия

Как цитировать

Издатель

Контакты

Ссылки