ISPAN VA O’ZBEK TILLARIDA "OQ" VA "QORA" RANGLI FRAZEOLOGIZMLARNING SEMANTIK-KONSEPTUAL TAHLILI

Mualliflar

  • Sabirova Nilufar Abdullayevna O‘zbekiston davlat jahon tillari universiteti, katta o‘qituvchi Muallif

;

https://doi.org/10.5281/zenodo.20675666

;

frazeologizm, rang simvolikasi, konseptual tahlil, lingvokultrologiya, oq rang, qora rang, ispan tili, o‘zbek tili, lisoniy dunyo manzarasi.

Abstrak

Ushbu ilmiy tezisda ispan va o‘zbek tillaridagi “oq” (blanco) va “qora” (negro) rang komponentli frazeologik birliklarning semantik-konseptual xususiyatlari qiyosiy jihatdan tadqiq etilgan. Ranglar insoniyat madaniyatida va lisoniy dunyo manzarasida nafaqat vizual qabul qilish vositasi, balki chuqur ramziy, konnotativ hamda konseptual ma’nolarni ifodalovchi universal va milliy-madaniy kodlar hisoblanadi. Tadqiqot davomida har ikkala tildagi xalqona iboralar, maqol va matallarning lingvokognitiv tabiati tahlil qilinib, ularning o‘xshash va farqli jihatlari faktik materiallar asosida ko‘rsatib berilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, “oq” rangi har ikkala madaniyatda asosan ijobiy (poklik, tinchlik, omad), “qora” rangi esa salbiy (motam, baxtsizlik, yovuzlik) konseptlar bilan bog‘lansa-da, tillarning o‘ziga xos tarixiy-ijtimoiy rivojlanishi tufayli milliy va o‘ziga xos assotsiatsiyalar ham mavjud.

Iqtiboslar

Maslova, V. A. Lingvokulturologiya: Uchebnoe posobie. – Moskva: Akademiya, 2001. – B. 45.

Berlin, B., Kay, P. Basic Color Terms: Their Universality and Evolution. – Berkeley: University of California Press, 1969. – B. 12.

Telia, V. N. Russkaya frazeologiya: Semanticheskiy, pragmaticheskiy i lingvokulturologicheskiy aspekti. – Moskva: Shkola "Yaziki russkoy kulturi", 1996. – B. 89.

Iriarte, R. El color en la lengua y cultura española. – Madrid: Ediciones Cátedra, 2014. – B. 112.

Rahmatullayev, Sh. O‘zbek tilining izohli frazeologik lug‘ati. – Toshkent: O‘qituvchi, 1978. – B. 76.

Seco, M., Andrés, O., Ramos, G. Diccionario del español actual. – Madrid: Aguilar, 1999. – B. 201.

Muxamedova, S. O‘zbek tilida rang ifodalovchi somatik frazeologizmlar semantikasi. – Toshkent: Fan, 2008. – B. 54.

Sodiqov, Q. Turkiy tillarning tarixiy frazeologiyasi. – Toshkent: Universitet, 2011. – B. 132.

Casares, J. Introducción a la lexicología moderna. – Madrid: CSIC, 1992. – B. 94.

Lázaro Carreter, F. Diccionario de términos filológicos. – Madrid: Gredos, 2005. – B. 118.

Usmonov, S. Umumiy tilshunoslik. – Toshkent: O‘qituvchi, 1972. – B. 88.

Corpas Pastor, G. Manual de fraseología española. – Madrid: Gredos, 1996. – B. 43.

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-06-13

Nashr

Bo'lim

Maqolalar

Iqtibos keltirish tartibi

Sabirova, N. (2026). ISPAN VA O’ZBEK TILLARIDA "OQ" VA "QORA" RANGLI FRAZEOLOGIZMLARNING SEMANTIK-KONSEPTUAL TAHLILI. Yosh Olimlar, 4(58), 7-10. https://doi.org/10.5281/zenodo.20675666
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
0 Views
0 Downloads