MA’LUMOTLAR BAZASIDA NORMALIZATSIYA VA UNING BOSQICHLARI
;
ma’lumotlar bazasi; relatsion model; normalizatsiya; funksional bog‘liqlik; dekompozitsiya; anomaliya; integritetAbstrak
Ushbu maqolada ma’lumotlar bazalarida normalizatsiya tushunchasi, uning nazariy asoslari va amaliy bosqichlari izchil tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi normalizatsiyaning 1NF, 2NF, 3NF, BCNF hamda 4NF va 5NF kabi yuqori normal shakllaridagi mantiqiy talablari va ular orqali redundans, yangilash anomaliyalari hamda integritet buzilishlarini kamaytirish mexanizmlarini ilmiy asosda yoritishdir. Metodologiya sifatida relatsion modelning funksional va ko‘p qiymatli bog‘liqliklariga tayangan nazariy tahlil, sxema dekompozitsiyasining yo‘qotishsiz birlashuv va bog‘liqlikni saqlash mezonlari bo‘yicha tekshiruvi, shuningdek, normallashtirilgan va denormalizatsiyalangan tuzilmalar samaradorligining kontseptual solishtirishi qo‘llanildi. Ilmiy yangilik normalizatsiya bosqichlarini faqat formal qoidalar sifatida emas, balki tranzaksion barqarorlik, ma’lumot sifati va xizmat ko‘rsatish xarajatlari bilan bog‘liq ko‘rsatkichlar kontekstida tizimli talqin qilishda namoyon bo‘ladi.
Iqtiboslar
Date C. J. An Introduction to Database Systems. Boston: Addison-Wesley, 2004. 1024 p.
Silberschatz A., Korth H. F., Sudarshan S. Database System Concepts. New York: McGraw-Hill Education, 2019. 1376 p.
Kleppmann M. Designing Data-Intensive Applications: The Big Ideas Behind Reliable, Scalable, and Maintainable Systems. Sebastopol: O’Reilly Media, 2017. 616 p.
Саидов У. У., Рахимов Ж. Б. Маълумотлар базасини лойиҳалаш ва бошқариш асослари. Тошкент: Ўзбекистон, 2020. 320 б.
Fagin R. Normal Forms and Relational Database Operators. ACM SIGMOD Record. New York: ACM, 1979. Vol. 13, No. 1. P. 153-160.
Кузнецов С. Д. Основы баз данных. Москва: Бином, 2016. 480 с.
Qodirov A. A., Karimova D. S. Ma’lumotlar bazalarida integritet cheklovlari va ularni boshqarish usullari. Samarqand: SamDU nashriyoti, 2021. 180 b.
##submission.downloads##
Nashr qilingan
Nashr
Bo'lim
Iqtibos keltirish tartibi
