INGLIZ VA O‘ZBEK SOTSIOLINGVISTIK KONTEKSTLARIDA ERKAK VA AYOL KOMMUNIKATSIYA USLUBLARINING QIYOSIY TADQIQI
;
genderga oid kommunikatsiya, sotsiolingvistika, muloyimlik strategiyalari, madaniyatlararo lingvistika, o‘zbek tili, ingliz tiliAbstrak
Ushbu tadqiqot jins va madaniyatning o‘zaro ta’siri orqali lingvistik xulqni qanday shakllantirishini o‘rganadi hamda ingliz va o‘zbek tillarida so‘zlashuvchilarning kommunikatsiya uslublarini taqqoslaydi. Genderga asoslangan kommunikatsiya va sotsiolingvistika nazariyalariga tayangan holda, tadqiqot muloyimlik strategiyalari, hissiy ifoda, to‘g‘ridan-to‘g‘ri so‘zlashish darajasi va so‘z bo‘lishish (interrupsiya) naqshlarining jinslar va madaniy kontekstlar bo‘yicha qanday farqlanishini tahlil qiladi. Tabiiy suhbatlar, intervyular va so‘rovnomalardan olingan ma’lumotlar asosida olib borilgan tahlil shuni ko‘rsatadiki, ayollarning bilvosita nutqqa moyilligi va erkaklarning qat’iy ifodalar qo‘llashi kabi genderga oid nutq xususiyatlari har ikki til guruhida mavjud, biroq ularning motivatsiyasi farq qiladi. Ingliz tilida bunday xatti-harakatlar tenglikka asoslangan me’yorlar va suhbatdagi odobni ifodalasa, o‘zbek tilida ular ierarxik madaniy qadriyatlarga asoslanadi. Tadqiqot natijalari tildagi ifoda ijtimoiy me’yorlarning nafaqat aks ettiruvchisi, balki ularni shakllantiruvchi omil ekanini ta’kidlaydi. Bu esa madaniyatlararo muloqot va gender tengligi sohalarida muhim ahamiyat kasb etadi.
Iqtiboslar
Tannen, D. (1990). You Just Don’t Understand: Women and Men in Conversation. New York: William Morrow.
Lakoff, R. (1975). Language and Woman’s Place. New York: Harper & Row.
Holmes, J. (2013). An Introduction to Sociolinguistics (4th ed.). London: Routledge.
Eckert, P., & McConnell-Ginet, S. (2003). Language and Gender. Cambridge: Cambridge University Press.
Coates, J. (2004). Women, Men and Language: A Sociolinguistic Account of Gender Differences in Language (3rd ed.). London: Pearson Education.
Khodjaeva, D. (2017). Gender communication in Uzbekistan: Traditional values and modern challenges. Central Asian Journal of Communication Studies, 4(1), 45–59.
Wardhaugh, R. & Fuller, J. (2015). An Introduction to Sociolinguistics (7th ed.). Wiley-Blackwell.
Sultanzoda, N. (2020). Politeness and speech behavior in Uzbek: A gendered perspective. Journal of Linguistic Research in Central Asia, 2(2), 112–126.
Gumperz, J. J. (1982). Discourse Strategies. Cambridge: Cambridge University Press.
Trudgill, P. (2000). Sociolinguistics: An Introduction to Language and Society (4th ed.). London: Penguin.
Kulmamatov, O. (2025). Понимание культурных нюансов, идиом и традиций для улучшения общения на английском языке. Nordic_Press, 7(0007).
Kulmamatov, O. (2024). CROSS-CULTURAL ANALYSIS OF HUMOR IN LINGUISTIC AND SOCIO-CULTURAL CONTEXTS. Nordic_Press, 3(0003).