QASHQADARYO VILOYATI TOPONIMIYASIDA ZOOMORFIK KODNING LINGVOMADANIY XUSUSIYATLARI

Mualliflar

  • Begimov Odil Toʻxtamishovich Qarshi davlat texnika universiteti Oʻzbek tili va adabiyoti kafedrasi professori, filologiya fanlari doktori Muallif

;

Toponimiya, zoomorfik kod, madaniy kod, totemizm, etnonim, oykonim, gidronim, lingvokulturologiya, etnolingvistika, hududiy tafakkur, mifologik tasavvur.

Abstrak

Mazkur maqolada Qashqadaryo viloyati toponimiyasi materiallari asosida zoomorfik kod tushunchasi lingvokulturologik va etnolingvistik nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotda hayvon va qush nomlari bilan bog‘liq toponimlarning semantik, etimologik hamda madaniy asoslari yoritiladi. Toponimlar tarkibidagi zoomorfik komponentlar qadimgi turkiy xalqlarning totemistik qarashlari, mifologik tasavvurlari va hududiy tafakkuri bilan bog‘liq holda o‘rganiladi. Shuningdek, zoomorfik kodning etnonimlar va toponimlar shakllanishidagi o‘rni hamda zooonim → totem → etnonim → toponim modeli asosida rivojlanish jarayoni tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari Qashqadaryo viloyati toponimiyasida zoomorfik kod xalqning tarixiy xotirasi, etnomadaniy qadriyatlari va makon haqidagi tasavvurlarini aks ettiruvchi muhim lingvokulturologik hodisa ekanligini ko‘rsatadi.

Iqtiboslar

Джанузаков Т. Очерк казахской ономастики. Алма-Ата, 1982. -175 c.

Долгих Б. О. Родовой и племенной состав народов Сибири в XVII в. М„ 1960. -623 с.

Дониёров X. Ўзбек халқининг шажара ва шевалари Т., 1968. -96 б.

Древнетюркский словарь. Л., 1969. -676 с.

Жданко Т. А. Очерки исторической этнографии каракалпаков. Л., 1950. -172 c.

Кармышева Б. X. Очерки этнической истории южных районов Таджикистана и Узбекистана М., 1976. -323 c.

Кошғарий М. Девону луготит турк. Tошкент, I jild (1960) — 529 bet; II jild (1961) — 488 bet; III jild (1963) — 468 bet.

Красных В. В. «Свой» среди «чужих»: миф или реальность? М.: Гнозис, 2003. 375 с.

Кузеев Р. Г. Происхождение башкирского народа. М., 1974. -569 c.

Леви-Строс К. Первобытное мышление. М.: Республика, 1994. 384 с.

Нафасов Т. Ўзбекистон топонимларининг изоҳли луғати. Тошкент: Ўқитувчи, 1988. -287 б.

Радлов В. В. Опыт словаря тюркских наречий. I — IV, СПб. 1893- 1911. -2000 c.

Татарско-русский словарь. М., 1966. -863 c.

Топоров В. Н. Животные // +Мифы народов мира. М.: Советская Энциклопедия, 1991. T. I. С. 440–449

Хан В. С. Структура практики и способ мышления эпохи первобытной родовой общины // Вестник МГУ, сер. филос. 1993. №1. С. 83–91.

Элиаде М. Священное и мирское. М.: Изд-во Моск. ун-та, 1994 . 144 с.

Юдахин К. К. Киргизско-русский словарь. М., 1965. -973 с.

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-06-08

Iqtibos keltirish tartibi

Begimov , O. (2026). QASHQADARYO VILOYATI TOPONIMIYASIDA ZOOMORFIK KODNING LINGVOMADANIY XUSUSIYATLARI. Yevroosiyo Ijtimoiy Fanlar, Falsafa Va Madaniyat Jurnali, 6(6), 7-14. https://www.in-academy.uz/index.php/EJSSPC/article/view/51596
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
1 Views
0 Downloads