O‘ZBEKISTON TASHQI SIYOSATINING BARQARORLIKKA QARATILGAN STRATEGIK MAQSADLARI
Keywords:
Markaziy Osiyo, siyosiy barqarorlik, mintaqaviy xavfsizlik, xalqaro munosabatlar nazariyasi, realizm, liberalizm, konstruktivizm, geosiyosiy raqobat, mintaqaviy integratsiya, suv-energetika muammolari, Afg‘oniston omili, etnik ziddiyatlar, Orol dengizi fojiasi, Shanxay hamkorlik tashkiloti, transchegaraviy tahdidlar, ekstremizm va terrorizm, narkotrafik, iqtisodiy diversifikatsiya, transport kommunikatsiyalari, globallashuv ta’siri, barqaror taraqqiyot.Abstract
Maqolada Markaziy Osiyo mintaqasida barqarorlik masalasi zamonaviy xalqaro munosabatlar nazariyasi doirasida kompleks tahlil qilingan. Tadqiqotda siyosiy barqarorlik konsepsiyasining realizm, liberalizm va konstruktivizm maktablari nuqtai nazaridan talqini, mintaqaviy barqarorlikka tahdid soluvchi ichki va tashqi omillar tizimli ravishda o‘rganilgan. Markaziy Osiyo davlatlarining mustaqillikka erishganidan keyingi siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy transformatsiya jarayonlari, etnik va diniy omillarning ta’siri, suv-energetika resurslari muammosi, Afg‘onistondagi vaziyatning mintaqaviy xavfsizlikka ta’siri batafsil ko‘rib chiqilgan. Maqolada barqarorlikni ta’minlash mexanizmlari, ikki tomonlama va ko‘p tomonlama hamkorlik formatlari, mintaqaviy integratsiya jarayonlari va xalqaro tashkilotlarning roli ilmiy asosda baholangan. Globallashuv sharoitida Markaziy Osiyo geosiyosiy raqobat maydoniga aylanishi, yirik davlatlarning mintaqadagi strategik manfaatlari va ularning barqarorlikka ta’siri tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari Markaziy Osiyoda barqarorlikni ta’minlash uchun kompleks yondashuv, mintaqaviy hamkorlikni chuqurlashtirish va davlatlarning ichki islohotlarni davom ettirish zarurligini ko‘rsatadi.
References
Алимов Р.М. Ўзбекистон ташқи сиёсати: стратегия ва амалиёт / Р.М. Алимов. – Тошкент: Ўзбекистон, 2018. – 456 б.
Асқаров З.Х. Марказий Осиё давлатлари ташқи сиёсати: қиёсий таҳлил / З.Х. Асқаров, С.Ш. Шарипов // Халқаро муносабатлар ва жаҳон сиёсати. – 2021. – №4. – Б. 67-82.
Каримов И.А. Ўзбекистон: миллий истиқлол, иқтисод, сиёсат, мафкура. 1-жилд / И.А. Каримов. – Тошкент: Ўзбекистон, 1996. – 368 б.
Мирзиёев Ш.М. Янги Ўзбекистон стратегияси / Ш.М. Мирзиёев. – Тошкент: Ўзбекистон, 2021. – 464 б.
Толипов Ф.Ф. Ўзбекистоннинг геостратегик уфқлари: давлатлар ва минтақалар / Ф.Ф. Толипов. – Тошкент: Фан, 2017. – 328 б.
Умаров А.А. Ўзбекистон-Россия: стратегик шериклик ва иттифоқчилик муносабатлари / А.А. Умаров // Халқаро ҳаёт. – 2022. – №6. – Б. 94-108.
