BAXSHI JO‘RA ESHMIRZA VARIANTIDAGI “MALLA SAVDOGAR” DOSTONIDA QIRQ CHILTON OBRAZI VA UNING RAMZIY MA’NOSI

Авторы

  • Achilova Zuxra Qurbonovna Qarshi davlat universiteti Yangi o‘zbek adabiyoti va adabiyot nazariyasi kafedrasi mustaqil tadqiqotchisi Автор

Ключевые слова:

qirq chilton, qirq raqami, mifologik tasavvur, folklor, Go‘ro‘g‘li turkumi, “Malla savdogar” dostoni, Avazxon, g‘oyibiy homiy kuchlar, tasavvuf, ramziy ma’no, epik qahramon, xalq e’tiqodlari, poetik funksiya, Hizr obrazi, turkiy xalqlar og‘zaki ijodi.

Аннотация

Maqolada  Go‘ro‘g‘li turkumiga mansub “Malla savdogar” dostonidagi qirq chilton timsolining badiiy-funksional xususiyatlari tahlil qilinadi. Asarda qirq chiltonlarning Avazxon homiysi, g‘oyibiy madadkor va ilohiy himoya kuchi sifatida talqin etilishi xalqning mifologik, diniy hamda tasavvufiy qarashlari bilan bog‘liq holda yoritiladi. Shuningdek, “qirq” raqamining turkiy xalqlar folklori, xalq e’tiqodlari, urf-odatlari va tasavvuf adabiyotidagi ramziy ma’nolari qiyosiy manbalar asosida o‘rganiladi. Tadqiqot natijasida qirq chilton timsolining epik qahramonni ma’naviy jihatdan qo‘llab-quvvatlovchi, uning ilohiy tanlanganligini ifodalovchi hamda xalqning qadimiy mifologik tasavvurlarini aks ettiruvchi muhim poetik unsur ekanligi asoslanadi.

Библиографические ссылки

. Chilton.D.O ‘rayeva, M.Otajonova, S.Nurullayeva “Mif va badiiy ijod” -2024-yil. 35-b.

. “Malla savdogar” dostoni (Nurali dostoni turkumi) Jo‘ra eshmirza o‘g‘li varianti. – Toshkent, “G‘afur G‘ulom nomidagi adabiyot va san’at” nashriyoti 1989-yil. 296-b.

. Qirq soni. Qirq chilton. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. 5-jildi. – Toshkent. “O‘zbekiston milliy ensiklopediyas” Davlat ilmiy nashiyoti.2008-yil. 302-b.

. Chilton. O‘zbek tilini izohli lug‘ati. – Toshkent “O‘zbekiston milliy ensiklopediyas” Davlat ilmiy nashiyoti. 4-jildi, 2008-yil. 485-b.

. Gulmuradova Sobira Rustam qizi “Xush keldi” dostonidagi ba’zi etnografizmlarning izohi haqida” maqola// Oriental Renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences VOLUME 1 | ISSUE 3 ISSN 2181-1784 Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423/ 2021, aprel, 408-b.

. Ibrohim Jovliyev. “Soqibulbul savdoyi emas” maqolasi. //ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES VOLUME 2 | ISSUE 6 | 2021 ISSN: 2181-1385 Scientific Journal Impact Factor (SJIF) 2021: 5.723 DOI: 10.24412/2181-1385-2021-6-327-332/ (2021-yil, 328-329-b.)

. 40 soniga oid e’tiqodiy qarashlar. – vikpediya manba.

. Tuychiyeva (Musayeva) Ravshanoy “Adabiyotda sehrli raqamlar sirining ifodalanishi” – Farg‘ona , 2013-yil. 38-40-b.

. Qirq qiz qaraqalpoq xalq eposi. - O‘zbek Milliy Ensiklopediyasi, Toshkent. “O‘zbekiston milliy ensiklopediyas” Davlat ilmiy nashiyoti. 93-b.

. Ali bobo va qirq qaroqchi ertagi.Arab xalq ertaklari. 5-9-sinf makatabdan tashqari o‘qish. – Toshkent, “Yangi asr avlodi” nashriyoti, 2017-yil. 3-50-b.

. Chingiz Aytmatov “Asrga tatigulik kun” asari. – Toshkent. “Yangi asr avlodi” nashriyoti, 2018-yil, 286-b.

. Nosiruddin Burhonuddin Rabg‘uziy “Qissasi Rabg‘uziy” asari. – Toshkent. “Yoshlar nashriyoti uyi”, 2018-yil. 44-b.

. Fariddin Attor “Mantiq ut-tayr” asari. Najmiddin Komilov “Fariduddin Attor ma’naviy merosi” maqolasi. – Toshkent. “O‘zbekiston” nashriyoti. 4-5-b.

. Alisher Navoiyni “Arba’in” asari. Toshkent. “Fan” nashriyoti. 2000-yil. 9-10-b.

. “Musibarnoma” haqida. – vikpediya manba

. Hadis.Xurshid Davron kutubxonasi sayti 12.09.2016-yil.

. Nilufar Mamatqulova, “Alisher Navoiyning “Arba’in” asariga qisqacha sharh” maqolasi, SCIENTIFIC PROGRESS VOLUME 2 ǀ ISSUE 5 ǀ 2021 ISSN: 2181-1601/ 186-b.

Загрузки

Опубликован

2026-06-26

Как цитировать

Achilova , Z. (2026). BAXSHI JO‘RA ESHMIRZA VARIANTIDAGI “MALLA SAVDOGAR” DOSTONIDA QIRQ CHILTON OBRAZI VA UNING RAMZIY MA’NOSI. Прикладные науки в современном мире, 5(14), 53-61. https://www.in-academy.uz/index.php/ZDAF/article/view/53756
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
2 Views
0 Downloads