BIM VA SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA BINOLARNING ENERGIYA ISTE’MOLINI PROGNOZLASH VA OPTIMALLASHTIRISH MODELI

Mualliflar

  • Salimova Iroda Nazarbayevna t.f.b.f.d. dotsent (PhD), Toshkent arxitektura-qurilish universiteti Muallif

;

BIM, sun’iy intellekt, energiya samaradorligi, raqamli egizak, energiya prognozi, optimallashtirish, HVAC, IoT, BMS, yashil qurilish.

Abstrak

Ushbu maqolada BIM texnologiyasi va sun’iy intellekt algoritmlarini integratsiya qilish asosida binolarning energiya iste’molini prognozlash hamda optimallashtirishning konseptual modeli ishlab chiqildi. Tadqiqotda BIMning geometriya, konstruktiv elementlar, materiallar va muhandislik tizimlari haqidagi axborotlari IoT/BMS sensorlari, ob-havo ma’lumotlari, foydalanish grafigi va energetik tariflar bilan yagona ma’lumotlar qatlamida birlashtiriladi. Model O‘zbekiston sharoitida yangi, rekonstruksiya qilinayotgan va ekspluatatsiyadagi turar-joy hamda jamoat binolari uchun energiya auditini raqamlashtirish, energiya samaradorlik bo‘yicha qaror qabul qilish va “yashil” standartlarga mos loyihalash jarayonini takomillashtirishga xizmat qiladi.

Iqtiboslar

International Energy Agency. Energy Efficiency 2025: Buildings. IEA, 2025. URL: https://www.iea.org/reports/energy-efficiency-2025/buildings

United Nations Environment Programme; Global Alliance for Buildings and Construction. Global Status Report for Buildings and Construction 2024/2025. UNEP, 2025. URL: https://www.unep.org/resources/report/global-status-report-buildings-and-construction-20242025

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 11-martdagi PQ-100-son qarori “Uy-joy hamda bino-inshootlarni issiqlik energiyasi bilan ta’minlash sohasini tubdan isloh qilish hamda binolarning energiya samaradorligini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”. URL: https://lex.uz/docs/-7431396

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-oktabrdagi 673-son qarori “Turar-joy binolarida energiya samaradorligini oshirishni rag‘batlantirish va energiya servis bozorini shakllantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”. URL: https://lex.uz/en/docs/7796796

Autodesk. What is BIM? Building Information Modeling. URL: https://www.autodesk.com/solutions/aec/bim

ISO 19650-1:2018. Organization and digitization of information about buildings and civil engineering works, including building information modelling — Information management using building information modelling — Part 1: Concepts and principles.

Efficiency Valuation Organization. International Performance Measurement and Verification Protocol (IPMVP). URL: https://evo-world.org/en/products-services-mainmenu-en/protocols/ipmvp

Arsecularatne B. et al. Digital Twins for Reducing Energy Consumption in Buildings: A Review. Sustainability, 2024, 16(21), 9275. URL: https://www.mdpi.com/2071-1050/16/21/9275

Bortolini R. et al. Digital Twins’ Applications for Building Energy Efficiency: A Review. Energies, 2022, 15(19), 7002. URL: https://www.mdpi.com/1996-1073/15/19/7002

Walch A. et al. BEMTrace: Visualization-driven approach for deriving Building Energy Models from BIM. arXiv, 2024. URL: https://arxiv.org/abs/2407.1946

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-06-10

Iqtibos keltirish tartibi

Salimova , I. (2026). BIM VA SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA BINOLARNING ENERGIYA ISTE’MOLINI PROGNOZLASH VA OPTIMALLASHTIRISH MODELI. Zamonaviy Dunyoda Innovatsion Tadqiqotlar, 5(19), 115-119. https://www.in-academy.uz/index.php/ZDIT/article/view/51915
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
1 Views
0 Downloads