BIM VA SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA BINOLARNING ENERGIYA ISTE’MOLINI PROGNOZLASH VA OPTIMALLASHTIRISH MODELI
Keywords:
BIM, sun’iy intellekt, energiya samaradorligi, raqamli egizak, energiya prognozi, optimallashtirish, HVAC, IoT, BMS, yashil qurilish.Abstract
Ushbu maqolada BIM texnologiyasi va sun’iy intellekt algoritmlarini integratsiya qilish asosida binolarning energiya iste’molini prognozlash hamda optimallashtirishning konseptual modeli ishlab chiqildi. Tadqiqotda BIMning geometriya, konstruktiv elementlar, materiallar va muhandislik tizimlari haqidagi axborotlari IoT/BMS sensorlari, ob-havo ma’lumotlari, foydalanish grafigi va energetik tariflar bilan yagona ma’lumotlar qatlamida birlashtiriladi. Model O‘zbekiston sharoitida yangi, rekonstruksiya qilinayotgan va ekspluatatsiyadagi turar-joy hamda jamoat binolari uchun energiya auditini raqamlashtirish, energiya samaradorlik bo‘yicha qaror qabul qilish va “yashil” standartlarga mos loyihalash jarayonini takomillashtirishga xizmat qiladi.
References
International Energy Agency. Energy Efficiency 2025: Buildings. IEA, 2025. URL: https://www.iea.org/reports/energy-efficiency-2025/buildings
United Nations Environment Programme; Global Alliance for Buildings and Construction. Global Status Report for Buildings and Construction 2024/2025. UNEP, 2025. URL: https://www.unep.org/resources/report/global-status-report-buildings-and-construction-20242025
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 11-martdagi PQ-100-son qarori “Uy-joy hamda bino-inshootlarni issiqlik energiyasi bilan ta’minlash sohasini tubdan isloh qilish hamda binolarning energiya samaradorligini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”. URL: https://lex.uz/docs/-7431396
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-oktabrdagi 673-son qarori “Turar-joy binolarida energiya samaradorligini oshirishni rag‘batlantirish va energiya servis bozorini shakllantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”. URL: https://lex.uz/en/docs/7796796
Autodesk. What is BIM? Building Information Modeling. URL: https://www.autodesk.com/solutions/aec/bim
ISO 19650-1:2018. Organization and digitization of information about buildings and civil engineering works, including building information modelling — Information management using building information modelling — Part 1: Concepts and principles.
Efficiency Valuation Organization. International Performance Measurement and Verification Protocol (IPMVP). URL: https://evo-world.org/en/products-services-mainmenu-en/protocols/ipmvp
Arsecularatne B. et al. Digital Twins for Reducing Energy Consumption in Buildings: A Review. Sustainability, 2024, 16(21), 9275. URL: https://www.mdpi.com/2071-1050/16/21/9275
Bortolini R. et al. Digital Twins’ Applications for Building Energy Efficiency: A Review. Energies, 2022, 15(19), 7002. URL: https://www.mdpi.com/1996-1073/15/19/7002
Walch A. et al. BEMTrace: Visualization-driven approach for deriving Building Energy Models from BIM. arXiv, 2024. URL: https://arxiv.org/abs/2407.1946
Downloads
Published
Issue
Section
How to Cite