NUTQIY INKLYUZIYA ORQALI IMPLANTLI BOLALARNI MAKTABGA TAYYORLASH

Abstract

mazkur maqolada nutqiy inklyuziya asosida koxlear implantli bolalarni maktab ta’limiga tayyorlashning pedagogik va psixologik asoslari tahlil qilingan. Koxlear implantatsiya eshitishida chuqur nuqsoni bo‘lgan bolalarning eshituv imkoniyatlarini tiklashga xizmat qiluvchi zamonaviy texnologiya bo‘lsa-da, ularning umumta’lim muassasasiga muvaffaqiyatli moslashuvi va ta’lim jarayonida faol ishtiroki ko‘p jihatdan nutqiy rivojlanish darajasiga bog‘liqdir. Tadqiqotda nutqiy inklyuziyaning mohiyati, koxlear implantli bolalarda og‘zaki nutqni rivojlantirish mexanizmlari, kommunikativ kompetentlikning shakllanishi hamda maktab ta’limiga tayyorgarlik jarayonidagi pedagogik texnologiyalar o‘rganildi. Tadqiqot davomida ilmiy manbalarni nazariy tahlil qilish, pedagogik kuzatish, suhbat, logopedik diagnostika, qiyosiy tahlil va monitoring metodlaridan foydalanildi. Natijalar nutqiy inklyuziya asosida tashkil etilgan rivojlantiruvchi muhit, eshituv-verbal texnologiyalar, logopedik mashg‘ulotlar va ota-onalar hamkorligi koxlear implantli bolalarning maktabga tayyorgarlik darajasini sezilarli ravishda oshirishini ko‘rsatdi. Shuningdek, nutqiy rivojlanishning yuqori darajasi bolalarning o‘quv faoliyatiga moslashuvi, tengdoshlari bilan muloqoti va ijtimoiy integratsiyasiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi aniqlandi. Tadqiqot natijalari koxlear implantli bolalarni maktab ta’limiga tayyorlash bo‘yicha ilmiy asoslangan metodik tavsiyalar ishlab chiqish hamda inklyuziv ta’lim amaliyotini takomillashtirish uchun metodologik asos bo‘lib xizmat qiladi.