MEROSNI QABUL QILISH VA UNDAN VOZ KECHISH TARTIBINING HUQUQIY TAHLILI: MILLIY VA QIYOSIY-HUQUQIY JIHATLAR

Mualliflar

  • Ergasheva Barchinoy Mehnat va ijtimoiy munosabatlar akademiyasi talabasi Muallif

;

meros huquqi, merosni qabul qilish, merosdan voz kechish, Hukman Red, universal huquqiy vorislik, raqamli meros, notarial amaliyot, kreditorlar huquqlari

Abstrak

Ushbu maqola O'zbekiston Respublikasi fuqarolik huquqida merosni qabul qilish va undan voz kechish institutlarining tizimli nazariy va amaliy tahliliga bag'ishlangan. Tadqiqotning dolzarbligi sudlarda meros munosabatlariga oid nizolarning ortib borayotgani hamda raqamlashtirish va integratsiya sharoitida protsessual tartiblarni modernizatsiya qilish zarurati bilan belgilanadi. Ishda milliy qonunchilikdagi voz kechishning qaytarilmasligi prinsipi, merosni amalda qabul qilish va kreditorlar huquqlarini himoya qilish bilan bog'liq bo'shliqlar aniqlangan. AQSh (malakali voz kechish doktrinasi, "foydani qabul qilish" konsepsiyasi), Turkiya (to'lovga qobiliyatsizlik holatida avtomatik voz kechish — "Hukman Red"), Germaniya ("ipso iure" qabul qilish, voz kechishni nizolashish) va boshqa MDH davlatlarining ilg'or tajribasini qiyosiy-huquqiy tahlil qilish asosida O'zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksini isloh qilish bo'yicha aniq takliflar ishlab chiqilgan. Xususan, merosni inventar ro'yxati asosida qabul qilishni joriy etish, protsessual muddatlarni tabaqalashtirish, "raqamli meros"ni tartibga solish va huquqiy oqibatlarning majburiy notarial bayonnomasini joriy etish taklif qilingan bo'lib, bu merosxo'rlar va kreditorlar manfaatlarining muvozanatini ta'minlashga xizmat qiladi. 

Iqtiboslar

O'zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi (Ikkinchi qism) // O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi. – 1996 y..

Rossiya Federatsiyasining Fuqarolik kodeksi (Uchinchi qism) 26.11.2001 yildagi № 146-FZ // Rossiya Federatsiyasi Qonunchilik to'plami. – 2001 y..

O'zbekiston Respublikasining "Notariat to'g'risida"gi Qonuni // O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi. – 1997 y..

AQSh Ichki daromadlar kodeksi (Internal Revenue Code, 26 U.S.C. § 2518 - Disclaimers).

Turkiya Fuqarolik kodeksi (Türk Medeni Kanunu) 22.11.2001 yildagi № 4721 // Turkiya Respublikasi Rasmiy Gazetasi. – 2001 y..

Germaniya Fuqarolik qonuni (Bürgerliches Gesetzbuch – BGB) 18.08.1896 yildagi // Germaniya Federativ Respublikasi Qonunchiligi.

Hakimov N. O'zbekiston Respublikasi fuqarolik huquqida merosni qabul qilish va undan voz kechish masalalari: yurid. fan. nomz.... dis. – Toshkent: TDYU, 2019. – 156 b..

Umarov B. Meros ishlari bo'yicha sud amaliyoti. – Toshkent: Adolat, 2021. – 224 b..

Harris R., Brierley A. The Law of Succession. – London: Sweet & Maxwell, 2016. – 612 p..

AQSh Yagona vorislik kodeksi (Uniform Probate Code – UPC). – Uniform Law Commission, 2019.

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-06-08

Iqtibos keltirish tartibi

Ergasheva, B. (2026). MEROSNI QABUL QILISH VA UNDAN VOZ KECHISH TARTIBINING HUQUQIY TAHLILI: MILLIY VA QIYOSIY-HUQUQIY JIHATLAR. Markaziy Osiyo Akademik Tadqiqotlar Jurnali, 4(6), 11-17. https://www.in-academy.uz/index.php/CAJAR/article/view/51583
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
0 Views
0 Downloads