SUN’IY INTELLEKT DAVRIDA INSON MAS’ULIYATI: FALSAFIY-AXLOQIY TAHLIL
Keywords:
sun’iy intellekt, mas’uliyat, axloq, falsafa, inson erkinligi, texnologiya, raqamli jamiyat, adolat.Abstract
Mazkur maqolada sun’iy intellekt texnologiyalarining rivojlanishi sharoitida inson mas’uliyati masalasi falsafiy-axloqiy nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotda texnologik taraqqiyotning inson erkinligi, axloqiy tanlov, ijtimoiy adolat va javobgarlik tushunchalariga ta’siri ko‘rib chiqiladi. Sun’iy intellekt mustaqil subyekt emas, balki inson tomonidan yaratilgan vosita sifatida talqin qilinadi. Shu sababli uning natijalari uchun mas’uliyatni algoritmga emas, balki uni yaratgan, joriy etgan va undan foydalangan inson hamda institutlarga yuklash zarurligi asoslanadi. Maqolada Aristotel, Kant, Hans Jonas kabi mutafakkirlarning axloqiy qarashlari zamonaviy texnologik muhit bilan bog‘langan holda tahlil qilinadi. Xulosa sifatida sun’iy intellektdan foydalanishda insonparvarlik, shaffoflik, adolat va mas’uliyat tamoyillari ustuvor bo‘lishi kerakligi ta’kidlanadi
References
Kant I. Groundwork of the Metaphysics of Morals. Cambridge University Press, 1998.
Jonas H. The Imperative of Responsibility: In Search of an Ethics for the Technological Age. University of Chicago Press, 1984.
Aristotle. Nicomachean Ethics. Oxford University Press, 2009.
Floridi L. The Ethics of Information. Oxford University Press, 2013.
Bostrom N. Superintelligence: Paths, Dangers, Strategies. Oxford University Press, 2014.
Russell S. Human Compatible: Artificial Intelligence and the Problem of Control. Viking, 2019.
UNESCO. Recommendation on the Ethics of Artificial Intelligence. Paris, 2021.
Downloads
Published
Issue
Section
How to Cite
