Текущий выпуск
Том 5 № 4 (2026): Педагогика и психология в современном мире: теоретические и практические исследования
«Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya: Nazariy va amaliy izlanishlar» - это национальная онлайн-конференция с открытым доступом, на которой публикуются обзорные тезисы, относящиеся к различным областям. Главная цель состоит в том, чтобы предложить интеллектуальную платформу для национальных ученых, и она направлена на продвижение междисциплинарных исследований. Все рукописи должны быть подготовлены на узбекском, английском или русском языках.
Опубликован: 2026-02-05
Статьи
PEDAGOGLARNI KONFLIKTOLOGIK KOMPETENTLIK BILIMLARINI YANADA BOYITISH METOD VA VOSITALARI
Mazkur maqolada pedagoglarda konfliktologik kompetentlik bilimlarini yanada boyitish masalasi ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tadqiq etilgan. Konfliktologik kompetentlikning mazmuni, tarkibiy komponentlari hamda uni rivojlantirishga xizmat qiluvchi samarali metod va vositalar tahlil qilindi. Tadqiqot jarayonida interfaol metodlar, trening texnologiyalari, refleksiv yondashuv va pedagogik vaziyatlardan foydalanishning samaradorligi ilmiy jadvallar asosida yoritib berildi.
2026-02-04
HUMAN–AI COLLABORATION IN LANGUAGE LEARNING: A LINGUO-COGNITIVE PERSPECTIVE
The growing integration of artificial intelligence (AI) in English language teaching has created new opportunities for supporting both language proficiency and cognitive development. This review article examines human–AI collaboration from a linguo-cognitive perspective, focusing on how AI can contribute to learners’ critical thinking, problem-solving, decision-making, and metacognitive awareness. Recent studies indicate that AI tools can function as collaborative partners by providing feedback, dialogue, and scaffolding. However, research also warns that uncritical reliance on AI may lead to superficial learning and reduced cognitive effort. The literature suggests that meaningful learning occurs when students actively evaluate AI outputs, maintain agency in decision-making, and engage in structured reflection. Ethical awareness and responsible use of AI are also essential components of linguo-cognitive competence. The article concludes that AI has educational value not as an automatic solution but as a cognitive partner when supported by thoughtful pedagogical design and teacher mediation. Human–AI collaboration, when properly structured, can promote reflective and cognitively engaged language learning.
2026-02-05
MAHALLA INSTITUTINING AHAMIYATI
Ushbu maqolada mahalla instituti jamiyatning muhim ijtimoiy tuzilmasi sifatida har tomonlama tahlil qilinadi. Tadqiqotda mahallaning tarixiy ildizlari, uning shakllanish bosqichlari, an’anaviy va zamonaviy funksiyalari, ijtimoiy boshqaruvdagi o‘rni hamda fuqarolik jamiyatini rivojlantirishdagi ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, O‘zbekistonda mustaqillik yillarida mahalla institutini mustahkamlash borasida amalga oshirilgan islohotlar, huquqiy asoslar va amaliy natijalar ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Maqola mahallaning jamiyat barqarorligi, ijtimoiy birdamlik va aholi farovonligini ta’minlashdagi rolini ochib berishga qaratilgan.
2026-02-05
MUSTAQIL TA’LIMNING NAZARIY ASOSLARI VA ZAMONAVIY TENDENSIYALARI
В статье рассматривается современная тенденция стремления личности к самостоятельности и актуальность самостоятельного обучения в системе образования. Быстрое обновление знаний и рост объёма информации требуют от личности непрерывного обучения. Анализируются исторические основы самостоятельного обучения, начиная с античного периода, а также его развитие в США и Европе в XIX–XX веках. Теоретической базой исследования послужили концепция самообразования М. Ноулза, социально-когнитивная теория А. Бандуры и идеи саморегуляции обучения. Сопоставляются педагогический и андрагогический подходы, раскрывается значение ключевых компетенций самостоятельного обучения.
2026-02-06
TOPONIMLAR VA ULARNING LINGVISTIKADAGI ROLI
Ushbu tezisda toponimlarning tilshunoslikdagi roli, ularning kelib chiqishi, strukturaviy xususiyatlari va tilshunoslikning boshqa sohalari bilan aloqasi o'rganiladi. Toponimlarning lingvistik tahlili ularning tarixiy, geografik va madaniy mazmunini ochib berishga xizmat qiladi. Ularning mintaqaviy dialektologiya, semantika va leksikografiya bilan aloqasi ham tahlil qilinadi.
2026-02-06
MAKTABLARDA YUQORI SINF O’QUVCHILARINING YOZMA NUTQ KO’NIKMALARINI RIVOJLANTIRISHDA DLT TEXNOLOGIYASINING AHAMIYATI
Mazkur tezisda umumta’lim maktablarida yuqori sinf o‘quvchilarining yozma nutq ko‘nikmalarini rivojlantirishda raqamli ta’lim texnologiyalarining (Digital Learning Technologies – DLT) pedagogik ahamiyati yoritilgan. Tadqiqotda yozma nutqni shakllantirishda jarayonli yozish, metakognitiv yondashuv, hamkorlikda yozish va formativ baholashning o‘rni tahlil qilingan. Yevropa, MDH va O‘zbekiston tadqiqotchilarining ilmiy qarashlari asosida DLT texnologiyalari yozma nutqni rivojlantirishda samarali vosita ekanligi asoslab berilgan. Natijalar yozma nutq ko‘nikmalarini rivojlantirishda DLT asosidagi topshiriqlar o‘quvchilarning mustaqil fikrlashini, tahrirlash malakalarini va yozma nutq sifatini oshirishga xizmat qilishini ko‘rsatadi.
2026-02-09
BO‘LAJAK INGLIZ TILI O‘QITUVCHILARINI LEKSIK KOMPETENSIYASINI TAKOMILLASHTRISH METODIKASI
Bu maqolada ingliz tili o'qituvchilarining o'quvchilarning so'zlar zaxirasini rivojlantirish metodikasini muhokama qilib o'tamiz. Mavzuni o'rganishda, o'qituvchilar o'quvchilarga leksik ma'lumotlarini o'rgatishda qanday usullarni ishlatishlari, o'quvchilarning lug'atdan foydalangan holda so'zlar va ifodalar ustida ishlovchi xususiyatlari muhim ahamiyat kasb etadi. Maqola metodikasining afzalliklarini, muammolarni va yechimlarni ta'riflash, tahlil qilish va takomillashtirishni o'rgatish bo'yicha tushunchalarni ko'rsatish hamda amaliy dasturlash usullari ko'rsatiladi.
2026-02-09
ОТРАЖЕНИЕ СОЦИАЛЬНЫХ РОЛЕЙ В АНГЛИЙСКИХ И УЗБЕКСКИХ ПОСЛОВИЦАХ: ПРАГМАТИЧЕСКИЙ И ЛИНГВОКУЛЬТУРОЛОГИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ
Пословицы являются важнейшими единицами народной мудрости, отражая социальные ценности, нормы и коллективное сознание. Они не только сохраняют историко-культурное наследие, но и формируют и закрепляют социальные роли. Данный тезис посвящен анализу прагматических и лингвокультурологических особенностей социальных ролей в английских и узбекских пословицах. Исследование направлено на выявление того, как пословицы кодируют социальные нормы и культурные концепты, отражающие менталитет и традиции каждой нации.
2026-02-09
СВЯЗЬ ЯЗЫКА И МЫШЛЕНИЯ В СВЕТЕ НЕЙРОЛИНГВИСТИЧЕСКИХ ИССЛЕДОВАНИЙ
В данной статье проводится глубокий анализ взаимосвязи между языком и мышлением, рассматриваемый через призму нейролингвистики. Основываясь на новейших исследованиях в области когнитивной лингвистики, нейропсихологии и психолингвистики, авторы исследуют, каким образом языковая система может оказывать влияние на когнитивные процессы, формирование понятий и принятие решений. В статье также освещаются различные теории, касающиеся языковой категоризации и языковых схем мышления, а также обсуждается влияние билингвизма на гибкость когнитивных стратегий. Приводятся данные о том, как различные языковые структуры способны активировать специфические нейронные сети, формируя при этом уникальные особенности мышления у носителей разных языков.
2026-02-09
BUYRAK KASALLIKLARINING ZAMONAVIY TASNIFI VA BEMORLARNI DAVOLASHNING INNOVATSION STRATEGIYALARI
Ushbu maqolada nefrologiya sohasidagi eng dolzarb kasalliklar, ularning kelib chiqish sabablari va zamonaviy davolash metodlari tahlil qilinadi. Surunkali buyrak kasalligi (SBK) bilan og‘rigan bemorlarning hayot sifatini yaxshilash, farmakoterapiya va gemodializ muolajalarining samaradorligini oshirish masalalariga alohida e’tibor qaratilgan.
2026-02-09
STRESSNING TALABALAR HAYOTIDAGI O'RNI VA ROLI
Ushbu maqolada stress va stresni keltirib chiqarivchi omillar,hamda uni talabalar hayotidagi o'ri va roli haqida sõz boradi.
2026-02-10
AXBOROT MAYDONIDA PSIXOLOGIK TAHDIDLAR VA ULARNING JAMIYAT BARQARORLIGIGA TA’SIRI
Mazkur maqolada zamonaviy globallashuv va raqamli texnologiyalar rivoji sharoitida axborot makonida yuzaga kelayotgan psixologik tahdidlar ijtimoiy-psixologik nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotda axborot oqimining tezligi va nazoratsizligi shaxs ruhiy holati hamda jamiyat barqarorligiga ko‘rsatadigan salbiy ta’sirlari yoritilgan. Shuningdek, xalqaro tashkilotlar statistik ma’lumotlari asosida axborot bosimining global ko‘lami ochib berilib, O‘zbekistonda axborot manipulyatsiyalarining oldini olish bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar tahlil etiladi. Maqolada axborot madaniyatini yuksaltirish va psixologik barqarorlikni mustahkamlash jamiyat taraqqiyotining muhim omili ekanligi ilmiy jihatdan asoslanadi.
2026-02-10
MAHMUDXO‘JA BEHBUDIYNING TILGA DOIR QARASHLARI
Ushbu maqolada Turkiston jadidchiligi rahnamosi Mahmudxo‘ja Behbudiyning til va til bilan bog‘liq masalalar bo‘yicha yozgan maqolalari, ilmiy tadqiqotlari tahlil qilingan.
2026-02-11
