CHET TILI SIFATIDA ARAB TILINI O‘RGANISHDA (AFL) KOMMUNIKATIV KOMPETENSIYANI OSHIRISHDA SUN’IY INTELLEKT (AI) VA RAQAMLI VOSITALARNING TA’SIRI

Mualliflar

  • Tojiyeva Zamira Zafar qizi O‘zbekiston davlat jahon tillari universiteti O‘qituvchi Muallif

;

AFL, kommunikativ kompetensiya, sun’iy intellekt, raqamli vositalar, til o‘rganish, chatbot, NLP, mashina tarjimasi, pedagogik texnologiya.

Abstrak

Ushbu maqola chet tili sifatida arab tilini o‘rganishda (AFL) kommunikativ kompetensiyani rivojlantirishda sun’iy intellekt (AI) va raqamli vositalarning o‘rnini tadqiq etadi. Zamonaviy ta’lim muhitida AI asosidagi platformalar, mashina tarjimasi tizimlari, nutq tanish dasturlari va virtual muloqot simulyatorlari til o‘quvchilarining eshitish, gapirish, o‘qish va yozish ko‘nikmalarini rivojlantirishda muhim ahamiyat kasb etmoqda. Maqolada o‘zbek va xorijiy tadqiqotchilarning ilmiy ishlari tahlil qilinib, AI vositalarining  o‘quvchilarga ta'sir ko‘rsatayotgan ijobiy va salbiy jihatlari ko‘rib chiqiladi. Maqola AFL sohasida innovatsion yondashuvlarni kengaytirishga hissa qo‘shishga mo‘ljallangan.

Iqtiboslar

UNESCO. (2023). Global Education Monitoring Report: Technology in Education. Paris: UNESCO Publishing. P. 14–17.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 29-apreldagi PF-5712-son Farmoni «O‘zbekiston Respublikasida xorijiy tillarni o‘rganish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida».

Al-Batal, M. (2007). Arabic and the Politics of Language Teaching. Al-'Arabiyya: Journal of the American Association of Teachers of Arabic, 40(1), 28–41.

Dörnyei, Z. (2009). The Psychology of Second Language Acquisition. Oxford University Press. P. 207.

Golonka, E. M., Bowles, A. R., Frank, V. M., Richardson, D. L., & Freynik, S. (2014). Technologies for foreign language learning: A review of technology types and their effectiveness. Computer Assisted Language Learning, 27(1), 70–105.

Warschauer, M., & Meskill, C. (2000). Technology and Second Language Learning. In J. Rosenthal (Ed.), Handbook of undergraduate second language education (pp. 303–318). Lawrence Erlbaum.

Bloch, J. (2013). Technology and ESP. In B. Paltridge & S. Starfield (Eds.), The Handbook of English for Specific Purposes (pp. 385–401). Wiley-Blackwell.

Xoliqova, R. (2021). Xorijiy tillarni o‘qitishda raqamli texnologiyalar: imkoniyat va cheklovlar. O‘zMU xabarlari, 3(2), 45–52.

Qodirov, B. (2022). O‘zbek universitetlarida arab tili ta’limida zamonaviy texnologiyalar qo‘llanishi: tendensiya va istiqbol. Sharq tadqiqotlari jurnali, 1(4), 88–97.

Abdullayev, S., & Tursunova, N. (2023). AFL talabalarida AI vositalaridan foydalanish va grammatik kompetensiyaga ta'siri: qiyosiy tadqiqot. Ta’lim va fan, 5(1), 112–121.

Chapelle, C. A. (2010). Computer-Assisted Language Learning. In R. Kaplan (Ed.), Oxford Handbook of Applied Linguistics (2nd ed., pp. 298–314). Oxford University Press.

Hymes, D. (1972). On Communicative Competence. In J. B. Pride & J. Holmes (Eds.), Sociolinguistics (pp. 269–293). Penguin.

Neri, A., Cucchiarini, C., Strik, H., & Boves, L. (2002). The pedagogy-technology interface in computer assisted pronunciation training. Computer Assisted Language Learning, 15(5), 441–467.

Antoun, M., & Hajj, H. (2020). AraGPT2: Pre-trained transformer for Arabic language generation. arXiv preprint arXiv:2012.15520.

Nation, I. S. P. (2001). Learning Vocabulary in Another Language. Cambridge University Press. P. 103–107.

Stockwell, G. (2012). Computer-Assisted Language Learning: Diversity in Research and Practice. Cambridge University Press.

Cook, V. (2016). Second Language Learning and Language Teaching (5th ed.). Routledge. P. 189.

Khalil, M. K., & Elkhider, I. A. (2016). Applying learning theories and instructional design models for effective instruction. Advances in Physiology Education, 40(2), 147–156.

Holliday, A. (2011). Intercultural Communication and Ideology. SAGE Publications. P. 34.

Van Dijk, J. (2020). The Digital Divide. Polity Press. P. 78–82.

Zawacki-Richter, O., Marín, V. I., Bond, M., & Gouverneur, F. (2019). Systematic review of research on artificial intelligence applications in higher education. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 16(1), 1–27.

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-06-23

Iqtibos keltirish tartibi

Tojiyeva, Z. (2026). CHET TILI SIFATIDA ARAB TILINI O‘RGANISHDA (AFL) KOMMUNIKATIV KOMPETENSIYANI OSHIRISHDA SUN’IY INTELLEKT (AI) VA RAQAMLI VOSITALARNING TA’SIRI. Zamonaviy Dunyoda Pedagogika Va Psixologiya, 5(15), 89-93. https://www.in-academy.uz/index.php/ZDPP/article/view/53386
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
1 Views
0 Downloads