OʻZBEK TILIDAGI RANG NOMLARINING ETNOLINGVISTIK TAHLILI

Mualliflar

  • Qazaqova Nozima Abdulboqiyevna Filologiya fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD), dotsent: Muallif
  • Bozorova Dilorom Abdurahim qizi University of Business and Science Lingvistika (oʻzbek tili) yoʻnalishi 1-kurs magistranti Muallif

;

https://doi.org/10.5281/zenodo.20570485

;

rang nomlari, kolorativ leksika, etnolingvistika, lingvomadaniyat, rang simvolikasi, milliy mentalitet, oʻzbek tili, madaniy konnotatsiya, etnokulturologik tahlil, zoosimvolik.

Abstrak

Mazkur maqolada oʻzbek tilidagi rang nomlari (kolorativ leksika) etnolingvistik jihatdan tahlil qilinadi. Rang – til tizimida nafaqat fizik voqelikni aks ettiruvchi, balki xalqning dunyoqarashi, ma'naviy qadriyatlari va milliy mentalitetini bevosita ifodalovchi lingvomadaniy belgi sifatida koʻrib chiqiladi. Tadqiqotda asosiy rang nomlari – oq, qora, qizil, yashil, koʻk va sariq – ning etnolingvistik mazmuni, ularga birikkan madaniy konnotatsiyalar va simvolik ma'nolar qatlamli tahlil usulida oʻrganiladi. Rang nomlarining badiiy matn, folklor, maqol-matallar va kundalik nutqdagi qoʻllanilishi asosida milliy oʻziga xos, umumturkiy va universal qatlamlar ajratiladi hamda oʻzbek xalqining rang orqali dunyoni idrok etish xususiyatlari koʻplab misollar asosida yoritiladi.

Iqtiboslar

Nurmonov A. Tanlangan asarlar. I jild. – Toshkent: Akademnashr, 2012. – B. 169–172.

Mahmudov N. Oʻxshatishlarda milliy mentallik jozibasi // Til tilsimi tadqiqi. – Toshkent: Mumtoz soʻz, 2017. – B. 12–26.

Oʻzbek tilining izohli lugʻati: 5 jildlik. – Toshkent: Oʻzbekiston Milliy ensiklopediyasi, 2006–2008. URL: https://n.ziyouz.com/kutubxona/category/10-o-zbek-tilining-izohli-lug-ati

Hojiyev A.P. Oʻzbek tilining frazeologiyasi asoslari. – Toshkent: Fan, 1973. – B. 75–92.

Xudoyberganova D. Matnning antropotsentrik tadqiqi. – Toshkent: Fan, 2013. – B. 41–58.

Usmonov F.F. Oʻzbek tilidagi oʻxshatishlarning lingvomadaniy tadqiqi: Filol. fan. boʻyicha falsafa doktori (PhD) diss. – Toshkent, 2017.

Yoqubbekova M.U. Oʻzbek xalq qoʻshiqlarida oʻxshatish: Monografiya. – Toshkent, 2003.

Oʻzbek xalq maqollari va matallari toʻplami / Tuzuvchi: T. Mirzayev. – Toshkent: Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot, 2014.

Oripov A. Tanlangan asarlar. – Toshkent: Sharq, 2004.

Qahhor A. Asarlar. 3 jildlik. – Toshkent: Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot, 2009.

Mahmudov N. Oʻzbek tili stilistikasi asoslari. – Toshkent: Oʻqituvchi, 2013.

Sodiqova S.T. Oʻzbek va ingliz tillaridagi rang nomlarining lingvomadaniy xususiyatlari // Oriental Renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. – 2022. URL: https://cyberleninka.ru/article

Oʻzbek tilidagi rang nomlarida tana a'zolari: leksik va madaniy tahlil // Развитие педагогических технологий в современных науках. – 2024. – T. 3, №16. URL: https://inlibrary.uz

Rang simvolikasi va oʻzbek xalq ogʻzaki ijodi / Zenodo. – 2024. URL: https://zenodo.org/records/13922363

Oʻzbek she'riyatida kolorativ leksikaning lingvokulturologik tahlili. Diplom ishi. – Toshkent: TDTU, 2023. URL: https://oefen.uz/uz/documents/diplom-ishlar/

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-06-06

Nashr

Bo'lim

Maqolalar

Iqtibos keltirish tartibi

Qazaqova, N., & Bozorova, D. (2026). OʻZBEK TILIDAGI RANG NOMLARINING ETNOLINGVISTIK TAHLILI. Zamonaviy Dunyoda Ilm-Fan Va Texnologiya, 5(17), 14-18. https://doi.org/10.5281/zenodo.20570485
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
1 Views
0 Downloads