OʻZBEK TILIDAGI RANG NOMLARINING ETNOLINGVISTIK TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20570485Keywords:
rang nomlari, kolorativ leksika, etnolingvistika, lingvomadaniyat, rang simvolikasi, milliy mentalitet, oʻzbek tili, madaniy konnotatsiya, etnokulturologik tahlil, zoosimvolik.Abstract
Mazkur maqolada oʻzbek tilidagi rang nomlari (kolorativ leksika) etnolingvistik jihatdan tahlil qilinadi. Rang – til tizimida nafaqat fizik voqelikni aks ettiruvchi, balki xalqning dunyoqarashi, ma'naviy qadriyatlari va milliy mentalitetini bevosita ifodalovchi lingvomadaniy belgi sifatida koʻrib chiqiladi. Tadqiqotda asosiy rang nomlari – oq, qora, qizil, yashil, koʻk va sariq – ning etnolingvistik mazmuni, ularga birikkan madaniy konnotatsiyalar va simvolik ma'nolar qatlamli tahlil usulida oʻrganiladi. Rang nomlarining badiiy matn, folklor, maqol-matallar va kundalik nutqdagi qoʻllanilishi asosida milliy oʻziga xos, umumturkiy va universal qatlamlar ajratiladi hamda oʻzbek xalqining rang orqali dunyoni idrok etish xususiyatlari koʻplab misollar asosida yoritiladi.References
Nurmonov A. Tanlangan asarlar. I jild. – Toshkent: Akademnashr, 2012. – B. 169–172.
Mahmudov N. Oʻxshatishlarda milliy mentallik jozibasi // Til tilsimi tadqiqi. – Toshkent: Mumtoz soʻz, 2017. – B. 12–26.
Oʻzbek tilining izohli lugʻati: 5 jildlik. – Toshkent: Oʻzbekiston Milliy ensiklopediyasi, 2006–2008. URL: https://n.ziyouz.com/kutubxona/category/10-o-zbek-tilining-izohli-lug-ati
Hojiyev A.P. Oʻzbek tilining frazeologiyasi asoslari. – Toshkent: Fan, 1973. – B. 75–92.
Xudoyberganova D. Matnning antropotsentrik tadqiqi. – Toshkent: Fan, 2013. – B. 41–58.
Usmonov F.F. Oʻzbek tilidagi oʻxshatishlarning lingvomadaniy tadqiqi: Filol. fan. boʻyicha falsafa doktori (PhD) diss. – Toshkent, 2017.
Yoqubbekova M.U. Oʻzbek xalq qoʻshiqlarida oʻxshatish: Monografiya. – Toshkent, 2003.
Oʻzbek xalq maqollari va matallari toʻplami / Tuzuvchi: T. Mirzayev. – Toshkent: Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot, 2014.
Oripov A. Tanlangan asarlar. – Toshkent: Sharq, 2004.
Qahhor A. Asarlar. 3 jildlik. – Toshkent: Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot, 2009.
Mahmudov N. Oʻzbek tili stilistikasi asoslari. – Toshkent: Oʻqituvchi, 2013.
Sodiqova S.T. Oʻzbek va ingliz tillaridagi rang nomlarining lingvomadaniy xususiyatlari // Oriental Renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. – 2022. URL: https://cyberleninka.ru/article
Oʻzbek tilidagi rang nomlarida tana a'zolari: leksik va madaniy tahlil // Развитие педагогических технологий в современных науках. – 2024. – T. 3, №16. URL: https://inlibrary.uz
Rang simvolikasi va oʻzbek xalq ogʻzaki ijodi / Zenodo. – 2024. URL: https://zenodo.org/records/13922363
Oʻzbek she'riyatida kolorativ leksikaning lingvokulturologik tahlili. Diplom ishi. – Toshkent: TDTU, 2023. URL: https://oefen.uz/uz/documents/diplom-ishlar/
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Innovative Academy RSC
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
How to Cite
