NOQONUNIY MIGRATSIYA VA UNING IQTISODIYOT VA XAVFSIZLIKKA TA’SIRI

Mualliflar

  • Urozboyev Jamshid Ergash o‘g‘li Toshkent davlat yuridik universtiteti Huquqni sohalararo o‘rganish fakulteti Jinoyat qonunchiligini qo‘llash nazariyasi va amaliyoti yo‘nalishi magistranti Muallif

;

https://doi.org/10.5281/zenodo.20390333

;

noqonuniy migratsiya, iqtisodiy ta’sir, milliy xavfsizlik, mehnat bozori, iqlim o‘zgarishi, UNHCR, qochqinlar, chegaralar nazorati, xalqaro migratsiya.

Abstrak

Ushbu maqolada noqonuniy migratsiyaning asosiy sabablari sifatida iqtisodiy tengsizlik, qurolli mojarolar, siyosiy beqarorlik, iqlim o‘zgarishi va ijtimoiy omillar ko‘rsatilib, bu hodisaning qabul qiluvchi mamlakatlar iqtisodiyoti va xavfsizligiga ko‘rsatadigan ko‘p qirrali ta’siri ilmiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqot xalqaro tashkilotlar hujjatlari, Massey, Castles, Borjas, Hanson va boshqa yetakchi olimlarning nazariy ishlari, shuningdek, zamonaviy empirik tadqiqotlar asosida amalga oshirilgan. Maqolada mehnat bozori, soliq tizimi, davlat xavfsizligi va chegaralar nazorati masalalari miqdoriy ko‘rsatkichlar bilan yoritlgan. Tadqiqot natijalari noqonuniy migratsiyaga nisbatan bir tomonlama munosabat yetarli bo‘lmasdan, bu murakkab hodisa ham imkoniyat, ham xavf omillarini o‘z ichiga olishini ko‘rsatib beradi. Muammoga samarali yechim ishlab chiqish uchun migratsiyaning asosiy sabablarini bartaraf etish, qonuniy imkoniyatlarni kengaytirish va xalqaro hamkorlikni mustahkamlash tavsiya etiladi.

Iqtiboslar

Baker Institute for Public Policy. (2025). Social and economic effects of expanded deportation measures. Rice University. https://www.bakerinstitute.org/research/social-and-economic-effects-expanded deportation-measures

Borjas, G. J. (1989). Economic theory and international migration. International Migration Review, 23(3), 457–485. https://doi.org/10.2307/2546424

Borjas, G. J., Grogger, J., & Hanson, G. H. (2010). Immigration and the economic status of African-American men. Economica, 77(306), 255–282. https://doi.org/10.1111/j.1468-0335.2010.00843.x

Castles, S., & Miller, M. J. (2009). The age of migration: International population movements in the modern world (4th ed.). Palgrave Macmillan.

Congressional Budget Office. (2024). The effects of the immigration surge on the federal budget and the economy. https://www.cbo.gov/publication/60165

Council on Foreign Relations. (2023). U.S. Immigration Policy. https://www.cfr.org/backgrounder/us-immigration-policy

Faini, R. (2007). Remittances and protection in South–North migration. Economic Policy, 22(50), 344–380. https://doi.org/10.1111/j.1468-0327.2007.00180.x

Freedman, M., & Mehlum, H. (2021). Illegal immigration and terrorism: Evidence from the US states. Social Science Research, 94, 102514. https://doi.org/10.1016/j.ssresearch.2020.102514

Frontex. (2024). Migratory routes: Central Mediterranean. European Border and Coast Guard Agency. https://www.frontex.europa.eu/what-we-do/monitoring-and-risk-analysis/migratory-routes/central-mediterranean

Harris, J. R., & Todaro, M. P. (1970). Migration, unemployment and development: A two-sector analysis. The American Economic Review, 60(1), 126–142.

Immigration, Refugees and Citizenship Canada (IRCC). (2023). 2023 Annual report to Parliament on immigration. Government of Canada. https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/corporate/publications-manuals/annual-report-parliament-immigration-2023.html

International Organization for Migration (IOM). (2024). A Decade of Documenting Migrant Deaths. Global Migration Data Analysis Centre. https://missingmigrants.iom.int/

Kapetanovic, A., Dechesne, M., & Van der Leun, J. (2024). The entanglement of irregular migration and organized crime: A security perspective. European Journal of Criminology.

Massey, D. S., Arango, J., Hugo, G., Kouaouci, A., Pellegrino, A., & Taylor, J. E. (1993). Theories of international migration: A review and appraisal. Population and Development Review, 19(3), 431–466. https://doi.org/10.2307/2938462

Massey, D. S., & Taylor, J. E. (2004). International migration and economic development: Lessons from low-income countries. In D. S. Massey & J. E. Taylor (Eds.), International Migration and Economic Development (pp. 157–173). Oxford University Press.

Migration Policy Institute. (2025). Immigration and Public Safety: Examining the Evidence on Crime and Integration. https://www.migrationpolicy.org/research/immigration-public-safety-evidence

Nowrasteh, A. (2024). Terrorism and Immigration: A Risk Analysis, 1975–2023. Cato Institute Policy Analysis. https://www.cato.org/policy-analysis/terrorism-immigration-risk-analysis-1975-2023

Pope, A. (2019). The intersection of national security and migration. Migration Policy Institute. https://www.migrationpolicy.org/research/intersection-national-security-migration

Sadovskaya, E. (2021, April 30). Trends in modern labor migration in Central Asia. CABAR.asia.

Stark, O., & Bloom, D. E. (1985). The new economics of labor migration. The American Economic Review, 75(2), 173–178.

UNHCR. (1951). Convention and Protocol Relating to the Status of Refugees. https://www.unhcr.org/1951-refugee-convention.html

UNHCR. (2023). Global Trends: Forced Displacement in 2022. UNHCR Flagship Reports. https://www.unhcr.org/global-trends-report-2022

UNHCR. (2024). Global Trends: Forced Displacement in 2023. UNHCR Flagship Reports. https://www.unhcr.org/global-trends-report-2023

United Nations General Assembly. (2016). New York Declaration for Refugees and Migrants (A/RES/71/1). https://www.un.org/en/development/desa/population/migration/generalassembly/docs/globalcompact/A_RES_71_1.pdf

World Bank. (2023). Poverty, Prosperity, and Planet Report 2022: Pathways out of the Polycrisis. World Bank Publications. https://www.worldbank.org/en/publication/poverty-and-shared-prosperity

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-05-26

Nashr

Bo'lim

Maqolalar

Iqtibos keltirish tartibi

Urozboyev, J. (2026). NOQONUNIY MIGRATSIYA VA UNING IQTISODIYOT VA XAVFSIZLIKKA TA’SIRI. Zamonaviy Dunyoda Ilm-Fan Va Texnologiya, 5(15), 41-51. https://doi.org/10.5281/zenodo.20390333
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
4 Views
0 Downloads