BOLALARDA IKKINCHI SIGNAL TIZIMINING RIVOJLANISHIGA TA’SIR ETUVCHI GIGIYENIK OMILLAR

Mualliflar

  • Alimardonova Mo’tabar Xolmo’minovna Shahrisabz davlat pedagogika instituti “Tabiiy fanlar” Kafedrasi o’qituvchisi. Muallif
  • Nazarova Yulduz Shavkat qizi Shahrisabz dav lat pedagogika instituti Biologiya yo’nalishi 2-23 guruh talabasi Muallif
  • Suyunova Durdona Muhammadjon qizi Shahrisabz davlat pedagogika instituti Biologiya yo’nalishi 2-23 guruh talabasi Muallif

;

Ikkinchi signal tizimi, oliy asab faoliyati, bolalar gigiyenasi, nutq rivojlanishi, kun tartibi, aqliy charchash, neyron bogʻlanishlar, raqamli charchash, mayda motorika.

Abstrak

Ushbu maqolada bolalarning oliy asab faoliyati, xususan, ularning intellektual salohiyati, nutqi va mantiqiy fikrlash qobiliyatini belgilovchi ikkinchi signal tizimining shakllanish qonuniyatlari hamda neyrofiziologik asoslari atroflicha yoritilgan. Tadqiqot davomida zamonaviy axborotlashgan muhitda bolalik davridan boshlab ushbu tizimning toʻgʻri va sogʻlom rivojlanishiga bevosita ta’sir koʻrsatadigan gigiyenik omillar, tashqi muhit sharoitlari, ekran vaqti me’yorlari va ratsional kun tartibining ahamiyati ilmiy hamda amaliy jihatdan tahlil qilingan. Shuningdek, maqolada bosh miya poʻstlogʻining funksional imkoniyatlarini saqlash, asab hujayralarining muddatidan oldin charchashining oldini olish va organizmning jismoniy faolligi (mayda motorika) bilan nutq markazlari oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlik koʻrsatib berilgan. Olingan natijalar asosida oʻsib kelayotgan yosh avlodning ruxiy va jismoniy rivojlanishini optimallashtirishga qaratilgan profilaktik gigiyenik tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Iqtiboslar

Pavlov, I. P. (2014). Oliy asab faoliyati fiziologiyasi boʻyicha ma'ruzalar. Toshkent: Tibbiyot nashriyoti. Havola: https://library.ziyonet.uz/uz/book/34327

Iskandarov, T. I., & Mamatqulov, B. M. (2012). Bolalar va o'smirlar gigiyenasi (Darslik). Toshkent: Ilm-ziyo. Havola: https://library.ziyonet.uz/uz/book/83893

Qodirov, U. D. (2018). Yosh fiziologiyasi va gigiyenasi. O'quv qo'llanma. Toshkent: Tafakkur bo'stoni. Havola: https://e-darslik.uz/

Shoumarov, G. B. (2020). Bolalar nutqi va intellektual rivojlanishining psixofiziologik omillari. Oʻzbekiston pedagogika jurnali, №3, 45-51-betlar. Havola: http://journal.pedagog.uz/

Kamilov, A. S. (2022). Zamonaviy axborot muhitining maktabgacha yoshdagi bolalar oliy asab faoliyatiga ta'siri va raqamli gigiyena. Tibbiyotda yangi kun jurnali, 2(42), 112-118-betlar. Havola: https://inlibrary.uz/index.php/newdaymed/issue/archive

Kuchma, V. R. (2019). Гигиена детей и подростков (Учебник). Москва: ГЭОТАР-Медиа. Havola: https://www.geotar.ru/

World Health Organization (WHO). (2019). Guidelines on physical activity, sedentary behaviour and sleep for children under 5 years of age. Geneva: World Health Organization.

Havola: https://www.who.int/publications/i/item/9789241550536

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-05-21

Iqtibos keltirish tartibi

Alimardonova , M., Nazarova , Y., & Suyunova, D. (2026). BOLALARDA IKKINCHI SIGNAL TIZIMINING RIVOJLANISHIGA TA’SIR ETUVCHI GIGIYENIK OMILLAR. Zamonaviy Dunyoda Amaliy Fanlar, 5(10), 158-160. https://www.in-academy.uz/index.php/ZDAF/article/view/49837
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
4 Views
0 Downloads