QASHQADARYO VILOYATI SHAROITIDA BIOEKOLOGIYASI VA URUGʻ BILAN KO'PAYTIRISH USULLAR
Keywords:
Leonurus turkestanicus, arslonquyruq, bioekologiya, urug' unuvchanligi, ontogenez, Qashqadaryo, organik o'g'it, biogumus, morfometriya, dorivor o'simlik, introduksiya, ko'paytirish usullari.Abstract
Ushbu maqolada Leonurus turkestanicus V.I.Krecz. & Kuprian. (Lamiaceae) turning Qashqadaryo viloyati sharoitida bioekologik xususiyatlari, urug' unuvchanligi va ko'paytirish usullari kompleks tadqiq etilgan. 2023–2024-yillarda dala va laboratoriya tajribalari asosida turning ontogenezi, morfometrik ko'rsatkichlari, urug'larining laboratoriya (92-94%) va dala (21-28%) sharoitlaridagi unuvchanligi o'rganildi. To'rtta organik o'g'it variantlari (biogumus, go'ng, neytrallangan torf, nazorat) dala tajriba sharoitida sinovdan o'tkazildi. Biogumus varianti urug' unuvchanligi (28%), o'simlik bo'yi (168 sm) va barglar soni (4312) bo'yicha bosh variant sifatida ajralib chiqdi. Sovuqqa chidamlilik tekshiruvida L. turkestanicus ning saqlanuvchanligi 82,57-97,61% ni tashkil etdi. Tadqiqot natijalari turning Qashqadaryo vohasida dorivor plantatsiya tashkil etish uchun ilmiy asos yaratadi..
References
O'zbekiston Respublikasi Prezidentining PQ–4668-son Qarori. Xalq tabobati tizimini rivojlantirish chora-tadbirlari. – Toshkent, 2020.
Flora Uzbekistana. T. I–VI. – Toshkent: AN UzSSR, 1941–1961.
Arabova N.Z. Dorivor o'simliklarning bioekologik xususiyatlari va introduksiyasi. – Toshkent: Fan, 2018. – 224 b.
Arabova N.Z. O'rta Osiyo sharoitida dorivor o'simliklarni introduksiya qilishning ilmiy asoslari // O'zbekiston botanika jurnali. – 2019. – №2. – B. 45–52.
Arabova N.Z. Suv-botqoq o'simliklari va ularning dorivorlik xususiyatlari // Biologiya va ekologiya masalalari. – 2020. – №3. – B. 18–26.
Arabova N.Z. Acoraceae oilasiga mansub o'simliklarning fitokimyoviy tahlili // Farmatsevtika va farmakologiya jurnali. – 2021. – №1. – B. 34–40.
Angeloni S., Spinozzi E., Maggi F. et al. Phytochemical Profile and Biological Activities of Crude and Purified Leonurus cardiaca Extracts // Plants. – 2021. – Vol. 10(2). – P. 195. DOI: 10.3390/plants10020195.
Bokova A., Abduazimova D., Abdullayev A. Comparative Phytochemical Analysis and Antioxidant Activity of Extracts Crataegus pontica, Gnaphalii uliginosi herba, Leonurus turkestanicus // Universum: Chemistry & Biology. – 2022. – Vol. 102(12). DOI: 10.32743/UniChem.2022.102.12.14600.
Yermolayeva M.V. Razrabotka osnovnyx elementov texnologii vyrashivaniya semyan pustyrnrka pyatilopastnogo v predgornoy zone Krima. Dokt. diss. – Kubanskiy GAU, 2020. – 168 s.
Dospexov B.A. Metodika polevogo opyta. – Moskva: Kolos, 1985. – 351 s.
Kholmatov X.X., Pratov U.P. Dorivor o'simliklar. – Toshkent: Ibn Sino, 1987. – 368 b.
Beydeman B.A. Metodika izucheniya fenologii rasteniy. – Novosibirsk: Nauka, 1974. – 156 s.
Deineka V.I., Deineka L.A., Ermakov A.M. HPLC investigation of triglycerides from Lamiaceae family // Chemistry of Natural Compounds. – 2004. – Vol. 40(5). – P. 413–416.
Bojnanský V., Fargašová A. Atlas of Seeds and Fruits of Central and East-European Flora. – Springer, 2007. – 954 p.
Bao H., Zhang Q., Ye Y., Lin L. Naturally occurring furanoditerpenoids // Phytochemistry Reviews. – 2017. – Vol. 16(2). – P. 235–270.
Downloads
Published
Issue
Section
