GEPATOSEREBRAL DEGENERTSIYA: KASALLIKNING AYRIM KLINIK HOLATI
;
gepatoserebral degeneratsiya, jigar sirrozi, marganets toksikligi, bazal gangliyalar, kam uchraydigan nevrologik kasallik, Vilson-Konovalov kasalligi, genetika, klinik ko'rinish, diagnostika, davolashAbstrak
Olingan gepatoserebral degeneratsiya deb ham ataladigan gepatoserebral degeneratsiya surunkali jigar kasalligining kam uchraydigan nevrologik asoratidir. Bu markaziy asab tizimida marganets va ammiak kabi neyrotoksik moddalarning to'planishi natijasida yuzaga keladi, birinchi navbatda bazal ganglionlarga ta'sir qiladi. Kasallik ekstrapiramidal alomatlar, tremor, qattiqlik, kognitiv buzilish va ruhiy kasalliklar sifatida namoyon bo'ladi. Ushbu maqolada surunkali jigar sirrozi bilan og'rigan 52 yoshli erkakda gepatoserebral degeneratsiyaga mos keladigan progressiv nevrologik alomatlar paydo bo'lgan klinik holat keltirilgan. Diagnostik tasvirlar, laboratoriya natijalari va davolash strategiyasi tasvirlangan. Hisobotda miyaning qaytarilmas shikastlanishining oldini olish uchun erta aniqlash va multidisipliner davolash muhimligi ta'kidlangan.
Iqtiboslar
Butterworth R.F. Hepatic Encephalopathy in Cirrhosis: Pathology and Pathophysiology. Drugs. 2019; 79 (s1): 17–21. doi:10.1007/s40265-018-1017-0.
Victor M., Adams R.D., Cole M. The acquired (non-Wilsonian) type of chronic hepatocerebral degeneration. Medicine (Baltimore). 1965; 44 (5): 345–396. doi:10.1097/00005792-196509000-00001
Шульпекова Ю.О., Павлов Ч.С., Дамулин И.В. Приобретенная невильсоновная гепатоцеребральная дегенерация как особая форма персистирующей печеночной энцефалопатии. Неврологический журнал. 2017; 22 (1): 10–18. doi:10.18821/1560-9545- 2017-22-1-10-18. [Shul'pekova Ju.O., Pavlov Ch.S., Damulin I.V. Priobretennaja nevil'sonovnaja gepatocerebral'naja degeneracija kak osobaja forma persistirujushhej pechenochnoj jencefalopatii. The Neurological Journale. 2017; 22(1): 10–18 (in Russian)] 53Трудный пациент №5, ТОМ 19, 2021 РЕДКИЕ ЗАБОЛЕВАНИЯ
Полещук В.В., Яковенко Е.В., Федотова Е.Ю., Иллариошкин С.Н. Приобретенная невильсоновская гепатоцеребральная дегенерация. Нервные болезни. 2019; 1: 34– 39. doi:10.24411/2071-5315-2018-12077. [Poleshhuk V.V., Jakovenko E.V., Fedotova E.Ju., Illarioshkin S.N. Priobretennaja nevil'- sonovskaja gepatocerebral'naja degeneracija. Nervnye bolezni. 2019; 1: 34-39 [in Russian]]
Cersosimo M.G., Koller W.C. The diagnosis of manganese-induced parkinsonism. Neurotoxicology. 2006; 27 (3): 340–346. doi:10.1016/j.neuro.2005.10.006.
Bouabid S., Tinakoua A., Lakhdar-Ghazal N., Benazzouz A. Manganese neurotoxicity: behavioral disorders associated with dysfunctions in the basal ganglia and neurochemical transmission. J Neurochem. 2016; 136 (4): 677–691. doi:10.1111/jnc.13442.
Layrargues G.P., Rose C., Spahr L., Zayed J., Normandin L., Butterworth R.F. Role of manganese in the pathogenesis of portal-systemic encephalopathy. Metab Brain Dis. 1998; 13 (4): 311–317. doi:10.1023/a:1020636809063.
Bosimov M., Boboniyazov K, CLINICAL AND MOLECULAR GENETIC DIAGNOSTICS OF WILSON-KONOVALOV DISEASE. EURASIAN JOURNAL OF MEDICAL AND NATURAL SCIENCES Innovative Academy Research Support Center, 2025; 5 156-159
Butterworth, R. F. (2019). Acquired hepatocerebral degeneration: Mechanisms and management. Metabolic Brain Disease, 34(6), 1781–1789. https://doi.org/10.1007/s11011-019-00479-1
Mínguez, B., Córdoba, J., & Alonso, J. (2018). Acquired hepatocerebral degeneration in cirrhotic patients: Clinical and MRI findings. Journal of Hepatology, 68(5), 1020–1030. https://doi.org/10.1016/j.jhep.2018.01.010
McKinney, A. M., Kieffer, S. A., Paylor, R. T., SantaCruz, K. S., & Kendi, A. T. (2016). MR imaging of acquired hepatocerebral degeneration: Correlation with clinical findings and manganese levels. American Journal of Neuroradiology, 37(2), 280–286. https://doi.org/10.3174/ajnr.A4498
Hauser, R. A., & Zesiewicz, T. A. (2015). Manganese neurotoxicity: A review of clinical and imaging features. Neurotoxicology, 49, 132–141. https://doi.org/10.1016/j.neuro.2015.05.007
Nashr qilingan
Nashr
Bo'lim
Litsenziya
##submission.license.cc.by4.footer##Iqtibos keltirish tartibi