FOLAT KISLOTASINING YETISHMOVCHILIGI VA UNING AHAMIYATI: PATOGENEZ, KLINIK NATIJALAR, RISKI, EPIDEMIOLOGIK HOLAT VA PROFILAKTIK STRATEGIYALAR

Abstract

Ushbu ilmiy maqolada folat kislotasining (vitamin B9) biokimyoviy va fiziologik funksiyalari, uning hujayra bo‘linishi, DNK va RNK sintezi, metilatsiya jarayonlari, gemopoez hamda embrional rivojlanishdagi ahamiyati chuqur tahlil qilindi. Folat yetishmovchiligining patofiziologik mexanizmlari, global va mintaqaviy epidemiologik ko‘rsatkichlar, klinik oqibatlar — megaloblastik anemiya, homilaning neytral naycha nuqsonlari, yurak-qon tomir kasalliklari, depressiya va kognitiv buzilishlar ilmiy dalillar asosida yoritildi. Xavf guruhlari, homiladorlik paytidagi folat ehtiyoji, mikronutrientlar yetishmovchiligi bilan bog‘liq xavflar va fortifikatsiya dasturlarining samaradorligi baholandi. Tadqiqot natijalari folat kislotasining yetarli darajada iste’moli perinatal sog‘liq, neonatal nogironlikning oldini olish, gematologik va kardiometabolik kasalliklar xavfini kamaytirishda muhim omil ekanini tasdiqlaydi.