OZIQ-OVQAT SANOATI KORXONALARIDA BOSHQARUV TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH
;
oziq-ovqat sanoati, boshqaruv tizimi, sifat menejmenti, ISO 22000, HACCP, raqamli transformatsiya, traceability, klaster, risk-menejment, eksport salohiyati, korporativ boshqaruv, operatsion samaradorlik.Abstrak
Maqolada oziq-ovqat sanoati korxonalarida boshqaruv tizimini takomillashtirishning nazariy-uslubiy va amaliy jihatlari tadqiq etilgan. Oziq-ovqat sanoatining milliy iqtisodiyotdagi ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyati, aholi isteʼmol xavfsizligi, ichki bozor barqarorligi, eksport salohiyati, sifat menejmenti va raqamli transformatsiya bilan bogʻliq omillar tahlil qilingan. Tadqiqotda tizimli yondashuv, qiyosiy tahlil, institutsional tahlil, jarayonli boshqaruv va xalqaro benchmarking usullaridan foydalanilgan. Milliy tajriba sifatida Oʻzbekistonda oziq-ovqat xavfsizligi va sogʻlom ovqatlanishni taʼminlashning 2030 yilgacha moʻljallangan strategiyasi, 2024–2028 yillarda oziq-ovqat sanoatini rivojlantirish dasturi hamda sanoat statistikasi asosida mavjud tendentsiyalar baholangan. Xorijiy tajribada ISO 22000, Codex HACCP, Yevropa Ittifoqida kuzatuvchanlik, AQSHda FSMA doirasida profilaktik nazorat va xalqaro amaliyotda raqamli traceability tizimlari oʻrganilgan. Maqolada oziq-ovqat sanoati korxonalari uchun integratsiyalashgan, riskka asoslangan va raqamlashtirilgan boshqaruv modeli taklif etilgan.
Iqtiboslar
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024 yil 16 fevraldagi PF–36-son Farmoni. “Respublikada oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlashning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida”. URL: https://lex.uz/docs/-6802687
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019 yil 23 oktyabrdagi PF–5853-son Farmoni. “Oʻzbekiston Respublikasi qishloq xoʻjaligini rivojlantirishning 2020–2030 yillarga moʻljallangan strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”. URL: https://lex.uz/docs/-4567334
Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. “Oʻzbekiston Respublikasining ijtimoiy-iqtisodiy holati, 2025 yil yanvar-dekabr”. URL: https://stat.uz/
Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. “Oʻzbekiston Respublikasida sanoat ishlab chiqarishi, 2025 yil yanvar-noyabr”. URL: https://stat.uz/
ISO. ISO 22000:2018. Food safety management systems — Requirements for any organization in the food chain. URL: https://www.iso.org/standard/65464.html
Codex Alimentarius Commission. General Principles of Food Hygiene CXC 1-1969. URL: https://www.fao.org/fao-who-codexalimentarius/
U.S. Food and Drug Administration. FSMA Final Rule for Preventive Controls for Human Food. URL: https://www.fda.gov/food/food-safety-modernization-act-fsma/fsma-final-rule-preventive-controls-human-food
European Commission. General Food Law: food law general requirements and traceability. URL: https://food.ec.europa.eu/horizontal-topics/general-food-law/food-law-general-requirements_en
International Finance Corporation. The Basics of Food Traceability. World Bank Group, 2023. URL: https://www.ifc.org/content/dam/ifc/doc/2023/the-basics-of-food-traceability-ifc-2023.pdf
Foundation FSSC. FSSC 22000 Food Safety Certification Scheme. URL: https://www.fssc.com/fssc-22000/
Porter M.E. Competitive Advantage: Creating and Sustaining Superior Performance. New York: Free Press, 1985.
Deming W.E. Out of the Crisis. Cambridge, MA: MIT Press, 1986.
Ohno T. Toyota Production System: Beyond Large-Scale Production. Portland: Productivity Press, 1988.
##submission.downloads##
Nashr qilingan
Nashr
Bo'lim
Iqtibos keltirish tartibi
