O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI KORXONALARIDA ISO 9001:2015 STANDARTINI JORIY ETISHDAGI TO‘SIQLAR
;
ISO 9001:2015, sifat menejmenti tizimi, sertifikatlash, O‘zbekiston, davlat imtiyozlari, raqobatbardoshlik, standartlashtirish.Abstrak
Mazkur ilmiy maqolada O‘zbekiston Respublikasi korxonalarida ISO 9001:2015 xalqaro sifat menejmenti standartini joriy etish jarayonidagi amaliy to‘siqlar va davlat imtiyozlarining samaradorligi aralash metodologiya asosida tahlil qilingan. O‘zstandart agentligining 2022-yil rasmiy statistik ma’lumotlari, oltita asosiy normativ-huquqiy hujjat va xalqaro peer-reviewed jurnallardagi tadqiqotlar tahlil qilindi. Natijalar mahalliy korxonalar duch keladigan to‘siqlarni besh asosiy toifaga ajratish mumkinligini ko‘rsatdi: moliyaviy, tashkiliy-madaniy, hujjatlashtirish, inson resurslari va mintaqaviy moslashuv to‘siqlari. Davlat imtiyozlari ijobiy ta’sir ko‘rsatgan bo‘lsa-da, 2022-yilda 645 ta korxonaning sertifikatlanganligi past ko‘rsatkichdir. Tadqiqot O‘zbekiston kontekstidagi ilmiy bo‘shliqni qisman to‘ldirib, SMTni joriy etishni jadallashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalarni beradi.
Iqtiboslar
Boiral, O. Managing with ISO systems: Lessons from practice // Long Range Planning. — 2011. — Vol. 44, No. 3. — P. 197–220.
Crosby, P. B. Quality is free: The art of making quality certain. — New York: McGraw-Hill, 1979. — 270 p.
Deming, W. E. Out of the crisis. — Cambridge: MIT Center for Advanced Engineering Study, 1986. — 507 p.
Feigenbaum, A. V. Total quality control. 3rd ed. — New York: McGraw-Hill, 1983. — 851 p.
Harrington, H. J. Quality management in American corporations. — Moscow: Economics, 1990. — 272 p.
Heras-Saizarbitoria, I., Boiral, O. ISO 9001 and ISO 14001: Towards a research agenda on management system standards // International Journal of Management Reviews. — 2013. — Vol. 15, No. 1. — P. 47–65.
International Organization for Standardization. ISO 9000:2015 — Quality management systems — Fundamentals and vocabulary. — Geneva: ISO, 2015.
International Organization for Standardization. ISO 9001:2015 — Quality management systems — Requirements. — Geneva: ISO, 2015.
International Organization for Standardization. The ISO survey of management system standard certifications [Elektron resurs]. — URL: https://www.iso.org/the-iso-survey.html
Juran, J. M. Juran on planning for quality. — New York: The Free Press, 1988. — 341 p.
Magd, H., Curry, A. An empirical analysis of management attitudes towards ISO 9001:2000 in Egypt // The TQM Magazine. — 2003. — Vol. 15, No. 6. — P. 381–390.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 2-iyundagi “Texnik jihatdan tartibga solish sohasida davlat boshqaruvini tubdan takomillashtirish to‘g‘risida”gi PF-6240-son Farmoni [Elektron resurs]. — URL: https://lex.uz/docs/-5443205
O‘zbekiston Respublikasi Soliq Kodeksi. 356-modda [Elektron resurs]. — URL: https://www.lex.uz
O‘zbekiston Respublikasi Milliy qonunchilik tizimi [Elektron resurs]. — URL: https://www.lex.uz
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining rasmiy veb-sayti [Elektron resurs]. — URL: https://president.uz/oz/lists/view/7051
O‘zbekiston Texnik jihatdan tartibga solish agentligi (O‘zstandart): Sifat menejmenti tizimi sertifikatlash statistik ma’lumotlari [Elektron resurs]. — URL: https://www.standart.uz
Psomas, E. L., Pantouvakis, A., Kafetzopoulos, D. P. The impact of ISO 9001 effectiveness on the performance of service companies // Managing Service Quality. — 2013. — Vol. 23, No. 2. — P. 149–164.
Sampaio, P., Saraiva, P., Rodrigues, A. G. ISO 9001 certification research: Questions, answers and approaches // International Journal of Quality & Reliability Management. — 2009. — Vol. 26, No. 1. — P. 38–58.
Ro‘ziyeva, D. I. Korxona iqtisodiyoti: O‘quv qo‘llanma. — Toshkent: Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi, 2022. — 268 b.
Xabibov, M. O‘zbekistonda sifat menejmenti tizimini joriy etish orqali milliy korxonalarimizning raqobatbardoshligini oshirish imkoniyatlari // International Journal of Finance and Digitalization. — 2023. — Vol. 2, No. 1.
Creswell, J. W., Plano Clark, V. L. Designing and conducting mixed methods research. 3rd ed. — Thousand Oaks, CA: SAGE Publications, 2018. — 520 p.
##submission.downloads##
Nashr qilingan
Nashr
Bo'lim
Iqtibos keltirish tartibi