ПРОФИЛАКТИКА ИНСПЕКТОРИНИНГ ШАХСИЙ ҲУҚУҚ ВА ЭРКИНЛИКЛАРИГА ТАЖОВУЗ ҚИЛАДИГАН ҲУҚУҚБУЗАРЛИКЛАРНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ МАСАЛАСИ

Abstrak

Ушбу мақолада Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг V боби (40–51¹-моддалар)да назарда тутилган фуқароларнинг шахсий ҳуқуқ ва эркинликларига тажовуз қилувчи маъмурий ҳуқуқбузарликлар (туҳмат, ҳақорат, шаҳвоний шилқимлик, шахсий маълумотларни ошкор этиш, турар жой дахлсизлигини бузиш, болалар ва меҳнат ҳуқуқларига тажовуз ва б.) профилактика инспектори фаолияти нуқтаи назаридан таҳлил қилинади. 2024–2025 йиллар ИИВ, омбудсман ва оммавий ахборот воситалари статистикаси асосида ушбу ҳуқуқбузарликларнинг долзарб муаммолари, жумладан кибер-туҳмат, шахсий маълумотларнинг “сизиб чиқиши”, эрта никоҳ ва шаҳвоний шилқимликнинг кенг тарқалиши кўрсатиб берилади. Муаллиф мавжуд санкцияларнинг етарли эмаслигини, жабрланувчиларни ҳимоя қилиш механизмларининг заифлигини ва замонавий рақамли таҳдидларга мослашмаганлигини танқидий баҳолаб, маъмурий жавобгарликнинг айрим таркибларини жиноий жавобгарликка ўтказиш, жарима миқдорларини кескин ошириш, профилактика инспекторининг шахсий маълумотлар билан ишлаш тартибини қатъийлаштириш бўйича аниқ таклифлар беради. Тадқиқот натижалари инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тизимини янада самарали қилишга хизмат қилади.