O'ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA KIBERJINOYATLARNI JINOIY-HUQUQIY TARTIBGA SOLISH: KRIPTOAKTIVLAR KONTEKSTIDAGI MUAMMOLAR VA ISLOHOTLAR

Abstract

Ushbu maqola jamiyatni raqamlashtirish sharoitida O‘zbekiston Respublikasida kiberjinoyatlarni jinoiy-huquqiy tartibga solish masalasini tahlil qiladi. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohasidagi jinoyatlarga, jumladan kriptovalyuta va kriptoaktiv operatsiyalariga qarshi kurashga qaratilgan amaldagi qonunchilik normalarini qayta ko‘rib chiqish zarurligiga alohida e’tibor qaratilgan. Tadqiqotning asosiy usullari normativ-huquqiy tahlil, nazariy-doktrinal yondashuv, sud amaliyotining empirik tahlili va prognostik usulni o‘z ichiga oladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, amaldagi huquqiy baza raqamli tahdidlar ko‘lamiga mos kelmaydi. Bu esa sanksiyalarni kuchaytirish va “katta miqdorda” hamda “muhim infratuzilmaga nisbatan” kabi yangi kvalifikatsiya belgilarini joriy etishni taqozo etadi. Maqolada kriptoaktivlar bilan noqonuniy operatsiyalar uchun jinoiy javobgarlikni kuchaytirish, raqamli dalillardan foydalanish jarayonini takomillashtirish va kiberjinoyatchilik sohasida xalqaro hamkorlikni mustahkamlashga qaratilgan o‘zgartirishlar taklif etilgan. Jinoyat qonunchiligini yangi raqamli tahdidlarga moslashtirish muhimligi ta’kidlanib, bu O‘zbekistonda huquqni qo‘llash samaradorligini oshirish va kiberxavfsizlikni mustahkamlashga xizmat qilishi aytib o‘tilgan.