Natural and Engineering Sciences

SUN’IY INTELLEKT VA MATEMATIK-STATISTIK MODELLAR INTEGRATSIYASI ASOSIDA YUQORI O‘LCHAMLI MA’LUMOTLARNI TAHLIL QILISHNING KONSEPTUAL ASOSLARI

Vol. 4 No. 8 (2026): Central Asian Journal of Academic Research 106-111

DOI: 10.5281/zenodo.21945574 2026-08-14 Natural and Engineering Sciences Open Access

Authors

  • Xamdamova Fotima G'anijonovna Toshkent Turizm va Ma'daniy meros texnikumi o‘qituvchisi

Abstract

Maqolada yuqori o‘lchamli ma’lumotlarni tahlil qilish sharoitida sun’iy intellekt va matematik-statistik modellarni integratsiyalashning nazariy hamda konseptual asoslari yoritiladi. Tadqiqotning dolzarbligi o‘zgaruvchilar soni kuzatuvlar sonidan katta yoki unga yaqin bo‘lgan ma’lumotlarda klassik statistik usullarning cheklanishi, hisoblash murakkabligi va ishonchli inferensiya muammolari bilan asoslanadi. Mavjud ilmiy yondashuvlar tahlili asosida o‘lchamni kamaytirish, regularizatsiya, sparsity, statistik o‘rganish va sun’iy intellekt algoritmlarining o‘zaro to‘ldiruvchi imkoniyatlari tizimlashtiriladi. Natijada AI modellarining moslashuvchanligi bilan statistik modellashtirishning interpretatsiya, noaniqlikni baholash va nazariy asoslanganlik afzalliklarini birlashtiruvchi konseptual integratsiya modeli taklif etiladi. Mazkur yondashuv yuqori o‘lchamli ma’lumotlardan barqaror, izohlanadigan va ilmiy jihatdan asoslangan xulosalar olish uchun metodologik yo‘nalish belgilaydi. Shuningdek, integratsiyaning afzalliklari, cheklovlari va istiqboldagi tadqiqot yo‘nalishlari aniqlanadi. 

Keywords:

References

Hastie T., Tibshirani R., Friedman J. The Elements of Statistical Learning: Data Mining, Inference, and Prediction. — 2nd ed. — New York: Springer, 2009. — 745 p.

Hastie T., Tibshirani R., Wainwright M. Statistical Learning with Sparsity: The Lasso and Generalizations. — Boca Raton: CRC Press, 2015. — 367 p.

Bühlmann P., van de Geer S. Statistics for High-Dimensional Data: Methods, Theory and Applications. — Berlin: Springer, 2011. — 558 p.

Fan J., Li R. Variable Selection via Nonconcave Penalized Likelihood and its Oracle Properties // Journal of the American Statistical Association. — 2001. — Vol. 96, No. 456. — P. 1348–1360.

Tibshirani R. Regression Shrinkage and Selection via the Lasso // Journal of the Royal Statistical Society: Series B. — 1996. — Vol. 58, No. 1. — P. 267–288.

Donoho D. High-Dimensional Data Analysis: The Curses and Blessings of Dimensionality // AMS Mathematical Challenges of the 21st Century. — 2000. — P. 1–32.

Bühlmann P. Statistical Significance in High-Dimensional Linear Models // Bernoulli. — 2013. — Vol. 19, No. 4. — P. 1212–1242.

Nalsnick E., Smyth P., Tran D. A Brief Tour of Deep Learning from a Statistical Perspective // Annual Review of Statistics and Its Application. — 2023. — Vol. 10. — P. 219–246. — DOI: 10.1146/annurev-statistics-032921-013738.

Suh N., Cheng G. A Survey on Statistical Theory of Deep Learning: Approximation, Training Dynamics, and Generative Models // Annual Review of Statistics and Its Application. — 2025. — Vol. 12. — P. 177–207. — DOI: 10.1146/annurev-statistics-040522-013920.

Qizi, Jalilova Dilshoda Ural, Joʻraboyeva Malika, Jumayeva Muhlisa, and Jamolova Sevinch. "BOSHLANG ‘ICH SINFLAR ELEKTRON TAʼLIMDA MULTIMEDIANING O ‘RNI." Science and innovation 3, no. Special Issue 22 (2024): 206-207.

Qizi, Jalilova Dilshoda Ural, Poyonova Qandiya, Abdimurodova Maftuna, and Nahalboyeva Iroda. "UCHINCHI RENESSANS SHAROITIDA PEDAGOGIK TA’LIM SOHASIDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR." Science and innovation 3, no. Special Issue 18 (2024): 637-640.

Wikle C.K., Zammit-Mangion A. Statistical Deep Learning for Spatial and Spatiotemporal Data // Annual Review of Statistics and Its Application. — 2023. — Vol. 10. — P. 247–270. — DOI: 10.1146/annurev-statistics-033021-112628.

Auddy A., Xia D., Yuan M. Tensors in High-Dimensional Data Analysis: Methodological Opportunities and Theoretical Challenges // Annual Review of Statistics and Its Application. — 2025. — Vol. 12. — P. 527–551. — DOI: 10.1146/annurev-statistics-112723-034548.

High-Dimensional Statistical Inference: Theoretical Development to Data Analytics // Handbook of Statistics. — 2020. — Vol. 43. — P. 289–335. — DOI: 10.1016/bs.host.2020.02.003.

Readership

5 Views
0 PDF downloads
3 Countries

    Downloads

    Published

    2026-08-14

    Issue

    Section

    Natural and Engineering Sciences

    How to Cite

    Xamdamova, F. (2026). SUN’IY INTELLEKT VA MATEMATIK-STATISTIK MODELLAR INTEGRATSIYASI ASOSIDA YUQORI O‘LCHAMLI MA’LUMOTLARNI TAHLIL QILISHNING KONSEPTUAL ASOSLARI. Central Asian Journal of Academic Research, 4(8), 106-111. https://doi.org/10.5281/zenodo.21945574
    Innovative Academy RSC
    Article metrics Views and PDF downloads
    1 Views
    0 Downloads