Law and Jurisprudence

ҲУҚУҚБУЗАРЛИКЛАРНИ ОЛДИНИ ОЛИШ ФАОЛИЯТИ САМАРАДОРЛИГИ ТУШУНЧАСИНИНГ ИЛМИЙ-НАЗАРИЙ ВА ҲУҚУҚИЙ АСОСЛАРИ

Vol. 4 No. 7 (2026): Central Asian Journal of Academic Research 150-158

DOI: 10.5281/zenodo.21639148 2026-07-27 Law and Jurisprudence Open Access

Authors

  • Асқаров Мирзохид Миржалол ўғли ИИВ Академияси Ички ишлар органлари фаолиятини услубий таъминлаш маркази бош илмий ходими, ю.ф.б.ф.д. (PhD), подполковник
  • Искандаров Дониёр Тахирович ИИВ Академияси Ички ишлар органлари фаолиятини услубий таъминлаш маркази етакчи илмий ходими, майор

Abstract

Мақолада ҳуқуқбузарликларни олдини олиш фаолияти самарадорлиги тушунчасининг илмий-назарий ва ҳуқуқий асослари таҳлил қилинган. “Самарадорлик” тушунчасининг лингвистик, иқтисодий, бошқарув ҳамда юридик-криминологик талқинлари қиёсий ўрганилиб, унинг “натижадорлик”, “бажарилиш даражаси” каби тушунчаларидан фарқли жиҳатлари очиб берилган. Ички ишлар органлари тизимига оид 2014–2025 йилларда қабул қилинган қонунлар ва қонуности норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар таҳлили асосида “профилактика инспекторининг ҳуқуқбузарликларни олдини олиш фаолияти самарадорлиги” тушунчасига муаллифлик таърифи ишлаб чиқилган.

Keywords:

References

Ўзбекистон Республикасининг «Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси тўғрисида»ги Қонуни, 2014 йил 14 май, ЎРҚ-371-сон // Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси. – 2014. – № 5. – 129-модда. URL: https://lex.uz/docs/2387357 (электрон манбага мурожаат этилган санаси: 23.05.2026).

Ўзбекистон Республикасининг «Ички ишлар органлари тўғрисида»ги Қонуни, 2016 йил 16 сентябрь, ЎРҚ-407-сон // Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси. – 2016. – № 9. – 256-модда. URL: https://lex.uz/docs/3055035 (электрон манбага мурожаат этилган санаси: 23.05.2026 й).

Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси: Яшнобод тумани мисолида. Ҳуқуқий аудит ҳисоботи. – Тошкент: Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги, 2026. – 148 б.

Ўзбек тилининг изоҳли луғати: 5 жилдли / А. Мадвалиев таҳрири остида. – Тошкент: «Ўзбекистон миллий энциклопедияси» Давлат илмий нашриёти, 2006–2008. – https://ziyouz.uz/ – Б. 434. (электрон манбага мурожаат этилган санаси: 23.05.2026 й)

Pareto V. Manuel d’économie politique / Traduit sur l’édition italienne par A. Bonnet. – Paris: V. Giard et E. Brière, 1909. – 695 p. https://www.eyrolles.com/Entreprise/Livre/manuel-d-economie-politique-9782013523097/ (электрон манбага мурожаат этилган санаси: 23.05.2026 й)

Kaldor N. Welfare Propositions of Economics and Interpersonal Comparisons of Utility // The Economic Journal. – 1939. – Vol. 49, № 195. – P. 549–552. https://www.researchpublish.com/upload/book/KALDOR-HICKS-6592.pdf (электрон манбага мурожаат этилган санаси: 23.05.2026 й)

Hicks J.R. The Foundations of Welfare Economics // The Economic Journal. – 1939. – Vol. 49, № 196. – P. 696–712. https://www.researchpublish

.com/upload/book/KALDOR-HICKS-6592.pdf (электрон манбага мурожаат этилган санаси: 23.05.2026 й)

Marshall A. Principles of Economics. – 8th ed. – London: Macmillan, 1920. – P. 84–86. https://oll-resources.s3.us-east-2.amazonaws.com/oll3/

store/titles/1676/Marshall_0197_Bk.pdf. (электрон манбага мурожаат этилган санаси: 23.05.2026 й)

Coase R.H. The Nature of the Firm // Economica. – 1937. – Vol. 4, № 16. – P. 386–405; Williamson O.E. The Economic Institutions of Capitalism. – New York: Free Press, 1985. – P. 15–18. https://www.academia.edu/527

/Nature_of_the_firm. (электрон манбага мурожаат этилган санаси: 23.05.2026 й).

Drucker P.F. The Effective Executive. – New York: Harper & Row, 1967. – P. 1–2. https://www.amazon.com/Effective-Executive-Definitive-Getting-Things/dp/0062574345. (электрон манбага мурожаат этилган санаси: 23.05.2026 й).

Лазарев В.В. Эффективность правоприменительных актов. – Казань: Изд-во Казанского ун-та, 1975. – С. 92. http://lawlibrary.ru/izdanie1887.html. (электрон манбага мурожаат этилган санаси: 23.05.2026 й)

Рустамбоев М.Ҳ. Жиноят ҳуқуқи. Умумий қисм: Дарслик. – Тошкент: ILM ZIYO, 2005. – Б. 178.

Криминология: Дарслик / Қ.Р. Абдурасулова таҳрири остида; масъул муҳаррир ю.ф.д., проф. М.Ҳ. Рустамбаев. – Тошкент: ТДЮИ нашриёти, 2008. – 305 б.

Криминология: Дарслик / З.С. Зарипов, А.С. Якубов, Г.А. Аванесов ва бошқ.; проф. З.С. Зарипов таҳрири остида. – Тошкент: Ўзбекистон Республикаси ИИВ Академияси, 2006.

Odilqoriyev X.T. Davlat va huquq nazariyasi: Darslik. – Toshkent: Adolat, 2021. – B. 211–212.

Пулатов Ю.С., Исмаилов И.У., Қурбанов А. Ички ишлар органларида бошқарув асослари: Дарслик. – Тошкент: ИИВ Академияси, 2005. – Б. 176–177.

Ismoilov Z. Huquqbuzarliklar profilaktikasi, jinoyatlarni oldini olish va unga qarshi samarali kurashish usullari // Kriminologiya va jinoiy odil sudlov. – 2025. – T. 5. – № 3. – B. 51–61. URL: https://ccj.tsul.uz (электрон манбага мурожаат этилган санаси: 01.06.2026).

Abdurasulova Q., Umirzakov B. Kriminologiya fanining vujudga kelishi, dolzarb vazifalari va rivojlanish istiqbollari // Yurisprudensiya. – 2024. – T. 4. – № 3. – B. 77–88.

Д.Д.Вахобжонов, С.Ш.Диниқулов. // Профилактика инспекторларининг профилактик хисобдаги шахслар билан ишлаш фаолиятининг ташкилий ва ҳуқуқий асосолари // Научный Импульс. – 2025. – Т. 4. – №. 40. – С. 393-398. https://nauchny impuls.org (Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 01.06.2026 й.01.06.2026 й)

Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг 2025 йил 20 июлдаги «Профилактика инспекторлари фаолиятини сунъий интеллект орқали назорат қилиш ва рейтинг баҳолаш тизимини жорий этиш тўғрисида»ги 410-сон буйруғи.

Readership

4 Views
0 PDF downloads
3 Countries

    Downloads

    Published

    2026-07-27

    How to Cite

    Асқаров , М., & Искандаров , Д. (2026). ҲУҚУҚБУЗАРЛИКЛАРНИ ОЛДИНИ ОЛИШ ФАОЛИЯТИ САМАРАДОРЛИГИ ТУШУНЧАСИНИНГ ИЛМИЙ-НАЗАРИЙ ВА ҲУҚУҚИЙ АСОСЛАРИ. Central Asian Journal of Academic Research, 4(7), 150-158. https://doi.org/10.5281/zenodo.21639148
    Innovative Academy RSC
    Article metrics Views and PDF downloads
    1 Views
    0 Downloads