ИМКОНИЯТИ ЧЕКЛАНГАН ШАХСЛАРНИНГ МУРОЖААТ ҚИЛИШ ҲУҚУҚИНИ ТАЪМИНЛАШДА РАҚАМЛИ ИНКЛЮЗИВЛИКНИНГ ҲУҚУҚИЙ МЕХАНИЗМЛАРИ: МИЛЛИЙ ВА ХАЛҚАРО ТАЖРИБА
Том 4 № 7 (2026): Центральноазиатский журнал академических исследований 136-149
Аннотация
Тадқиқотнинг мақсади — имконияти чекланган шахсларнинг давлат идораларига мурожаат қилиш ҳуқуқини рақамли муҳитда таъминлашнинг амалдаги ҳуқуқий механизмларини аниқлаш ҳамда уларни такомиллаштиришнинг устувор йўналишларини илмий жиҳатдан асослашдан иборат. Тадқиқот жараёнида қиёсий-ҳуқуқий, тизимли-функционал, норматив-таҳлилий ва доктринал таҳлил методларидан фойдаланилди. Тадқиқотда рақамли инклюзивликнинг ҳуқуқий мақоми (давлатнинг ижобий конституциявий-ҳуқуқий мажбурияти сифатида) алоҳида асосланди, миллий ва хорижий (Эстония, Туркия, Жанубий Корея) тажриба қиёсий таҳлил қилиниб, рақамли инклюзивликнинг беш таркибий элементдан иборат муаллифлик ҳуқуқий модели ишлаб чиқилди ва унинг назарий асосланганлиги мустаҳкамланди. Шунингдек, Европа инсон ҳуқуқлари судининг Farcaş v. Romania ва Gherghina v.
Ключевые слова:
Библиографические ссылки
Ўзбекистон Республикаси Конституцияси (янги таҳрир, 2023 йил 30 апрель референдуми), 40, 57-моддалар.
Ногиронларнинг ҳуқуқлари тўғрисидаги БМТ Конвенцияси (2006), 2, 4, 9, 13, 21-моддалар; Ўзбекистон томонидан 2021 йил 7 июнда ратификация қилинган.
Committee on the Rights of Persons with Disabilities, General comment No. 2 (2014) on Article 9: Accessibility, CRPD/C/GC/2, 11 April 2014.
Инсон ҳуқуқлари умумжаҳон декларацияси (1948), 19 ва 21-моддалар.
Фуқаролик ва сиёсий ҳуқуқлар тўғрисидаги халқаро пакт (1966), 19 ва 25-моддалар.
Ўзбекистон Республикасининг “Ногиронлиги бўлган шахсларнинг ҳуқуқлари тўғрисида” ги Қонуни (янги таҳрир, 2020 йил 15 октябрь).
Ўзбекистон Республикасининг “Жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари тўғрисида” ги Қонуни.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 27 февралдаги ПҚ-74-сон қарори.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 8 майдаги ПФ-85-сон Фармони.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Олий Мажлисга Мурожаатномаси, 2020 йил 25 январь. — uza.uz.
European Court of Human Rights. Guide on the case-law of the European Convention on Human Rights — Rights of persons with disabilities, first edition, 31 October 2025; Farcaş v. Romania (dec.), 2010; Gherghina v. Romania (dec.) [GC], 2015.
Directive (EU) 2016/2102 of the European Parliament and of the Council of 26 October 2016.
Directive (EU) 2019/882 of the European Parliament and of the Council of 17 April 2019 (European Accessibility Act).
Regulation (EU) 2024/1689 of the European Parliament and of the Council of 13 June 2024 (Artificial Intelligence Act).
Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2, W3C Recommendation, 5 October 2023.
e-Estonia. Digital society and X-Road platform. — e-estonia.com.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı. «Engelsiz CİMER» лойиҳаси тўғрисидаги баёнот, 2021 йил 2 декабрь. — iletisim.gov.tr.
Republic of Korea. Act on the Prohibition of Discrimination against Persons with Disabilities and Remedy for Infringement of Their Rights (2008, amended 2014); Korean Web Content Accessibility Guidelines (KWCAG) 2.1.
murojaat.gov.uz, my.gov.uz — Ўзбекистон Республикаси давлат хизматлари ва мурожаатлар порталлари (2026 йил июль ҳолатига кўра).
География читателей
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Как цитировать
