O‘ZBEKISTONDA FUQAROLIK JAMIYATI INSTITUTLARINING KONSTITUTSIYAVIY MAQOMI VA HUQUQIY RIVOJLANISH YO‘NALISHLARI
Keywords:
fuqarolik jamiyati, konstitutsiyaviy-huquqiy asoslar, nodavlat notijorat tashkilotlari, jamoat birlashmalari, ommaviy axborot vositalari, mahalla, jamoatchilik nazorati, demokratik davlat.Abstract
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida fuqarolik jamiyati institutlarining konstitutsiyaviy maqomi, ularning demokratik huquqiy davlat qurilishidagi o‘rni va davlat bilan jamiyat o‘rtasidagi muloqotni ta’minlashdagi ahamiyati tahlil qilinadi. Yangi tahrirdagi Konstitutsiyada fuqarolik jamiyati institutlari alohida konstitutsiyaviy bob darajasida e’tirof etilgani ushbu institutlarning huquqiy tabiatiga yangicha mazmun beradi. Maqolada nodavlat notijorat tashkilotlari, jamoat birlashmalari, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari, ommaviy axborot vositalari, kasaba uyushmalari va boshqa jamoatchilik tuzilmalari fuqarolarning manfaatlarini ifodalash, jamoatchilik nazoratini amalga oshirish, ochiqlik va hisobdorlikni kuchaytirish vositalari sifatida yoritiladi. Shuningdek, amaldagi qonunchilik, xorijiy tajriba va ilmiy-nazariy yondashuvlar asosida fuqarolik jamiyati institutlarining huquqiy rivojlanish yo‘nalishlari bo‘yicha ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqiladi.
References
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. 2023-yil 30-aprel. Amaldagi tahrir.
O‘zbekiston Respublikasining “Nodavlat notijorat tashkilotlari to‘g‘risida”gi Qonuni. 1999-yil 14-aprel, 763-I-son. Amaldagi tahrir.
O‘zbekiston Respublikasining “O‘zbekiston Respublikasida jamoat birlashmalari to‘g‘risida”gi Qonuni. 1991-yil 15-fevral, 223-XII-son. Amaldagi tahrir.
O‘zbekiston Respublikasining “Jamoatchilik nazorati to‘g‘risida”gi Qonuni. 2018-yil 12-aprel, O‘RQ-474-son. Amaldagi tahrir.
O‘zbekiston Respublikasining “Ommaviy axborot vositalari to‘g‘risida”gi Qonuni. 1997-yil 26-dekabr, 541-I-son, 2007-yil 15-yanvardagi O‘RQ-78-son Qonuni bilan yangi tahrirda.
O‘zbekiston Respublikasining “Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari to‘g‘risida”gi Qonuni. 1999-yil 14-aprel, 758-I-son, 2013-yil 22-apreldagi O‘RQ-350-son Qonuni bilan yangi tahrirda. Amaldagi tahrir.
O‘zbekiston Respublikasining “Ijtimoiy sheriklik to‘g‘risida”gi Qonuni. 2014-yil 25-sentabr, O‘RQ-376-son. Amaldagi tahrir.
O‘zbekiston Respublikasining “Kasaba uyushmalari to‘g‘risida”gi Qonuni. 2019-yil 6-dekabr, O‘RQ-588-son. Amaldagi tahrir.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 4-martdagi PF-6181-son Farmoni bilan tasdiqlangan 2021–2025-yillarda fuqarolik jamiyatini rivojlantirish konsepsiyasi.
Milliy ilmiy adabiyotlar
Husanov O.T. Konstitutsiyaviy huquq. Toshkent: ILM ZIYO, 2017.
Odilqoriyev X.T. Davlat va huquq nazariyasi. Darslik. Toshkent: Adolat, 2018.
Saidov A.X. umumiy tahriri ostida. Konstitutsiyaviy huquq asoslari. Toshkent: Sharq, 2019.
Bekov I.R. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi va siyosiy partiyalar. Toshkent, 2010.
Xorijiy ilmiy adabiyotlar
Tocqueville A. de. Democracy in America. Vol. I-II. 1835, 1840.
Dahl R.A. On Democracy. New Haven: Yale University Press, 1998.
Habermas J. The Structural Transformation of the Public Sphere. Cambridge: MIT Press, 1989.
Montesquieu Ch. de. The Spirit of Laws. 1748.
Locke J. Two Treatises of Government. 1689.
Sartori G. The Theory of Democracy Revisited. Chatham: Chatham House Publishers, 1987.
Xalqaro tashkilotlar va internet manbalari
OECD. Guidelines for Citizen Participation Processes. Paris: OECD Publishing, 2022.
Council of Europe. Guidelines for Civil Participation in Political Decision Making. 2017.
Venice Commission and OSCE/ODIHR. Joint Guidelines on Freedom of Association. CDL-AD(2014)046, 2014.
International IDEA. The Global State of Democracy 2025.
O‘zbekiston Respublikasi qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi: https://lex.uz.
Downloads
Published
Issue
Section
How to Cite
