ABDURAUF FITRAT ASARLARIDA ("HIND SAYYOHI BAYONOTI", "ABULFAYZXON") IJTIMOIY-SIYOSIY TANQID VA MILLIY O'ZLIK MASALASI

Abstract

Ushbu maqolada XX asr boshlaridagi o‘zbek jadid adabiyoti va ijtimoiy-siyosiy harakatining yetakchisi Abdurauf Fitratning “Hind sayyohi bayonoti” qissasi va “Abulfayzxon” dramasida ijtimoiy-siyosiy tanqidning badiiy ifodasi hamda milliy o‘zlik muammosining yoritilishi tarixiy-tadqiqiy jihatdan tahlil etiladi. Fitratning bu asarlari Buxoro amirligi va Ashtarxoniylar sulolasining tanazzul davridagi zulm, jaholat, korrupsiya va mustamlakachilikni keskin fosh etish orqali millatni ma’rifat, adolat va istiqlol sari chorlaydi. Tadqiqotda asarlarning tarixiy konteksti (jadidchilik harakati, 1917-1924 yillardagi siyosiy voqealar), obrazlar tizimi, dramatik va satirik uslublar qiyosiy usulda o‘rganiladi. Natijada, Fitrat ijodining milliy uyg‘onish va zamonaviy O‘zbekiston milliy o‘zligini shakllantirishdagi dolzarb ahamiyati asoslanadi.