ПРОФИЛАКТИКА ИНСПЕКТОРИНИНГ АҲОЛИ ГАВЖУМ ЖОЙЛАРДА КИССАВУРЛИК ЖИНОЯТИНИ ОЛДИНИ ОЛИШ ФАОЛИЯТИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ МАСАЛАСИ (АҚШ ШЕРИФЛАРИ ФАОЛИЯТИ МИСОЛИДА)

Abstract

Ушбу мақола АҚШ шерифлик департаментларининг (округ шерифлари) аҳоли гавжум жойларда (йирик шаҳарлар ва урбанистик зоналарда) киссавурлик (нож билан содир этиладиган зўравонлик) жиноятларини олдини олиш бўйича профилактика фаолиятини такомиллаштириш масалаларига бағишланган. Мақолада АҚШнинг Нью-Йорк, Лос-Анджелес, Чикаго каби йирик шаҳар округларидаги шериф хизматининг амалий тажрибаси, “public health” модели, “focused deterrence”, “hot spots policing”, “knife amnesty” дастурлари, жамоат билан ҳамкорлик ва рақамли технологиялардан фойдаланиш каби замонавий профилактика усуллари чуқур таҳлил қилинган. FBI, шериф департаментларининг расмий статистик ҳисоботлари (2023–2025 йиллар), Scopus, Web of Science ва Google Scholar базаларидаги илмий мақолалар асосида нож жиноятларининг ижтимоий-иқтисодий, психологик ва демографик сабаблари очиб берилган ҳамда уларни 15–30 % га камайтиришга қодир бўлган илғор таклифлар берилган. Мақола Ўзбекистон профилактика инспекторлари учун АҚШ шерифлик тизимининг энг самарали элементларини миллий шароитга мослаштириб қўллаш имкониятларини ҳам кўрсатади.