PSIXOLOGIK STRESSNING BRONXIAL ASTMAGA TA'SIRI

Abstract

Mazkur maqolada psixologik stressning bronxial astma patogeneziga ta’siri har tomonlama tahlil qilingan. So‘nggi yillarda astma faqatgina nafas yo‘llarining surunkali yallig‘lanish kasalligi sifatida emas, balki psixosomatik tabiatga ega kompleks sindrom sifatida ham ko‘rilmoqda. Doimiy stress, tashvish, xavotir va depressiv holatlar gipotalamo-gipofizar-buyrak usti o‘qi faoliyatini buzib, kortizol sekretsiyasining o‘zgarishiga, immun javobning nomutanosibligiga hamda bronxial gipereaktivlikning ortishiga olib keladi. Ushbu o‘zgarishlar natijasida bronxial spazm, shilliq qavat yallig‘lanishi va nafas olish qiyinlashuvi kuchayadi. Maqolada stress gormonlarining fiziologik roli, ularning nafas tizimi bilan o‘zaro ta’siri hamda astma kechishida psixologik holatning prognostik ahamiyati ilmiy manbalar asosida tahlil qilingan. Shu bilan birga, psixoterapevtik yondashuvlar, autogen mashqlar, meditatsiya va kognitiv-behavioral terapiya usullarining astma simptomlarini yengillashtirishdagi samaradorligi ko‘rsatib o‘tilgan.