RELEF MORFOMETRIK KO‘RSATKICHLARI ASOSIDA MARSHRUTLASHNING MODEL VA ALGORITMLARI

Authors

  • Maxmudov Maksud Sheralievich Buxoro davlat texnika universiteti Author

Keywords:

relef, morfometriya, marshrutlash, algoritm, relef murakkablik koeffitsiyenti, o‘rtacha qiyalik, qisqa yo‘l algoritmi, raqamli relef modeli (DEM), optimallashtirish, grafiklar nazariyasi, GIS texnologiyalari, muhandislik tarmoqlari, yo‘l loyihalash, fazoviy tahlil.

Abstract

Hozirgi kunda muhandislik-kommunikatsiya tizimlarini loyihalash, transport yo‘llarini rejalashtirish va geografik axborot tizimlarida (GIS) optimal yo‘nalishlarni aniqlash dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. Ayniqsa, murakkab relef sharoitida qisqa yo‘lni aniqlash faqat masofaga emas, balki relefning qiyaligi va murakkablik darajasiga ham bog‘liq bo‘ladi. Mazkur ilmiy maqolada relef morfometrik ko‘rsatkichlari asosida optimal marshrutlash masalasi ko‘rib chiqiladi. Raqamli relef modeli (DEM) asosida qiyalik, ekspozitsiya va balandlik gradientlari aniqlanib,ular asosida marshrut tanlash algoritmlari ishlab chiqiladi. 

References

Equator. https://en.wikipedia.org/wiki/Equator (murojaat sanasi: 15.01.2025)

Meridian (geography) https://en.wikipedia.org/wiki/Meridian_(geography) (murojaat sanasi: 15.01.2025)

MapKit Rotate Rectangle Around Center.

https://stackoverflow.com/questions/49310329/mapkit-rotate-rectangle-around-center (murojaat sanasi: 15.01.2025)

How do I rotate a rectangle of latitude and longitude? 25.07.2014. https://math.stackexchange.com/questions/877469/how-do-i-rotate-a-rectangle-of-latitude-and-longitude (murojaat sanasi: 15.01.2025)

Khaitov B.U. Makhmudov M.Sh. Rotation of objects in a geographical coordinate system. Science Shine: International scientific journal. – Uzbekistan: Fergana. 2024. ISSN: 3030-377X. Iss-15, Vol-1. – pp. 213-217. https://science-shine.uz/index.php/ilmnuri/article/view/454 (murojaat sanasi: 15.01.2025)

Хаитов Б.У., Махмудов М.Ш. Алгоритм вращения объектов в географической системе координат // Research and development-2024: Сборник статей межд. научно-прак. конф. 20 мая 2024 г. – Петрозаводск. МЦНП «НОВАЯ НАУКА», 2024. – С. 11-15.

Канатников А.Н., Крищенко А.П. Аналитическая геометрия. 2-е изд. / Под ред. В.С. Зарубина. – М. Изд-во МГТУ им Н.Э. Баумана, 2000. – 388 с.

Dijkstra’s algorithm. https://en.wikipedia.org/wiki/Dijkstra%27s_algorithm (murojaat sanasi: 02.10.2025)

Заколдаев Д.А. Методы и алгоритмы проектирования маршрутов электронных реляционных документов в приборостроении. Автореф. … канд. тех. наук. 05.13.12. – Санкт-Петербург. 2012. – 19 с.

Никоноров В.М. Оптимизация логистических показателей мелкопартионных перевозок на автомобильном транспорте. Автореф. … канд. эконом. наук. 08.00.13. – Санкт-Петербург. 2013. – 19 с.

Солдатенко А.А. Разработка алгоритмов комбинаторной оптимизации для анализа графовых и гиперграфовых сетей. Автореф. … канд. физ-мат. наук. 05.13.17. – Красноярск. 2012. – 19 с.

Лукичев М.М. Методика формирования потоковой структуры технологической сети связи ОАО «РЖД». Автореф. … канд. тех. наук. 05.12.13. – Санкт-Петербург. 2021. – 24 с.

Иванчикова М.А. Методы и алгоритмы реконфигурирования параметров и структур мультипровайдерных сетей распределенных центров обработки данных. Автореф. … канд. тех. наук. 05.13.15. – Рязань. 2019. – 27 с.

Чжо Мьо Хан. Планирование расписания и управление движением пассажирского транспорта с использованием моделирующей среды. Автореф. … канд. тех. наук. 05.13.01. – Москва. 2010. – 20 с.

Downloads

Published

2026-04-30

How to Cite

RELEF MORFOMETRIK KO‘RSATKICHLARI ASOSIDA MARSHRUTLASHNING MODEL VA ALGORITMLARI. (2026). Central Asian Journal of Academic Research, 4(4 Part 3), 4-10. https://www.in-academy.uz/index.php/CAJAR/article/view/38976