Юриспруденция

ОИЛАВИЙ (МАИШИЙ) ЗЎРАВОНЛИК ЖИНОЯТЛАРИНИНГ САБАБ ВА ШАРТ-ШАРОИТЛАРИНИ КРИМИНОЛОГИК БАҲОЛАШ МАСАЛАЛАРИ

Том 4 № 9 (2026) 62-67

2026-09-11 Юриспруденция CC BY 4.0 Open Access

Авторы

  • Атаназаров Хуршид Наджимович Сурхондарё вилояти ИИБ бошлиғи ўринбосари – ИИБ ҳузуридаги тергов бошқармаси бошлиғи, полковник

Аннотация

Мақолада оилавий (маиший) зўравонлик жиноятларининг сабаб ва шарт-шароитлари миллий статистика, жиноят ишлари материаллари ҳамда криминологик ёндашувлар асосида таҳлил қилинган. Тадқиқот натижасида мазкур жиноятларга таъсир этувчи омилларни ижтимоий-иқтисодий, тиббий-психологик, маънавий-маърифий, ташкилий-ҳуқуқий ва рақамли-коммуникацион гуруҳларга ажратиб ўрганиш таклиф этилган. Шунингдек, хавфни омилларнинг ўзаро таъсири асосида баҳолаш ва рақамли омилларни амалдаги статистик ҳисобда алоҳида қайд этиш юзасидан хулосалар ишлаб чиқилган.

Ключевые слова:

Библиографические ссылки

UN Women. Facts and Figures: Ending Violence against Women. https://www.unwomen.org/en/articles/facts (Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 2026 йил 30 апрель).

2026 йил 25 апрель куни Бош прокуратурада Бош прокурор Н. Йўлдошев ҳамда Ички ишлар вазири И. Тошпўлатов раислигида ўтказилган Республика идоралараро мувофиқлаштириш Кенгашининг кенгайтирилган йиғилиши материаллари.

Салаев Н., Ниёзова С. Криминология (Умумий қисм): Дарслик. – Т., 2023. – 60-бет. https://library-tsul.uz/kriminologiya-niyozova-s-salayev-n-2023/ (Электрон ман-бага мурожаат қилинган сана: 2026 йил 30 апрель).

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 10 сентябрдаги «Жиноятларнинг сабаблари ва улар-нинг содир этилишига имкон берган шарт-шароитларни муҳокама қилиш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида»ги 565-сон қарори. https://lex.uz/uz/docs/5623688?ONDATE=11.12.2024 (Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 2026 йил 1 май).

Кудрявцев В.Н. Преступность и нравы переходного общества. – М.: Гардарики, 2002. – 238 с. https://cyberleninka.ru/article/n/2004-03-021-kudryavtsev-v-n-prestupnost (Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 2026 йил 1 май).

Шестаков Д.А. Семейная криминология: семья–конфликт–преступление. – СПб.: Изд-во С.-Петерб. ун-та, 1996. – 263 с. https://cyberleninka.ru/article/n/98-03-050-shestakov-d-a-semeynaya-kriminologiya (Электрон манбага му-рожаат қилинган сана: 2026 йил 1 май).

Bandura A. Social Learning Theory of Aggression. https://psycnet.apa.org/record/1978-04144-001 (Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 2026 йил 1 май).

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 24 июлдаги «Криминологик фаолиятни илмий таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисида»ги 445-сон қарори. https://lex.uz/uz/docs/7034904 (Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 2026 йил 1 май).

Камилов А.А. Women and domestic violence: enforce-ment of rights and access to protection. https://usajournals.org/index.php/3/article/view/494/ (Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 2026 йил 3 май).

Абдуллаева Н.О. The Complex of Factors of Family (Domestic) Violence. https://inlibrary.uz/index.php/ijlc/article/view/84565 (Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 2026 йил 3 май).

Chen J.-H. et al. The Application of Family Stress Model to Investigating Adolescent Problematic Behaviors: The Moderating Role of Assets. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10139908/ (Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 2026 йил 3 май).

Reshetnikov I. Ayollar ovozi: zoʻravonlikdan reabili-tatsiyagacha. https://socialpolicylab.uz/uz/research/all/53; тадқиқот натижалари: https://socialpolicylab.uz/news/40 (Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 2026 йил 4 май).

Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг 2023–2025 йиллар бўйича жиноятчилик, тазйиқ ва зўравонлик ҳолатлари ҳамда ҳимоя ордерларига оид расмий статистик материаллари.

CDC. Risk and Protective Factors (February 8, 2024). https://www.cdc.gov/intimate-partner-violence/risk-factors (Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 2026 йил 15 май).

Melkam M. et al. Impact of partner alcohol use on in-timate partner violence. 2024. https://link.springer.com/article/10.1186/s12889-024-19932 (Элек-трон манбага мурожаат қилинган сана: 2026 йил 18 май).

Sontate K.V. et al. Alcohol, Aggression and Violence: From Public Health to Neuroscience. 2021. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8729263/ (Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 2026 йил 18 май).

White S.J. et al. Global Prevalence and Mental Health Outcomes of Intimate Partner Violence. 2023. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10666489/ (Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 2026 йил 18 май).

Heise L.L. Violence Against Women: An Integrated, Ecological Framework // Violence Against Women. 1998. Vol. 4. Issue 3. P. 262–290. DOI: 10.1177/1077801298004003002. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12296014/ (Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 2026 йил 22 май).

UNICEF Data. Violent discipline. https://data.unicef.org/topic/child-protection/violence/violent-discipline/ (Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 2026 йил 22 май).

UN Women. Repository of UN Women’s work on technology-facilitated violence against women and girls. 2025. https://www.unwomen.org/en/digital-library/publications/2025/03/repository-of-un-womens-work-on-technology-facilitated-violence-against-women-and-girls (Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 2026 йил 28 май).

Rogers M.M. et al. Technology-Facilitated Abuse in In-timate Relationships: A Scoping Review. 2022. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10486147/ (Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 2026 йил 29 май).

UNFPA. Technology-facilitated Gender-based Vio-lence. https://www.unfpa.org/TFGBV (Электрон манбага мурожаат қилинган сана: 2026 йил 29 май).

Опубликован

2026-09-11

Выпуск

Раздел

Юриспруденция

Как цитировать

Атаназаров, Х. (2026). ОИЛАВИЙ (МАИШИЙ) ЗЎРАВОНЛИК ЖИНОЯТЛАРИНИНГ САБАБ ВА ШАРТ-ШАРОИТЛАРИНИ КРИМИНОЛОГИК БАҲОЛАШ МАСАЛАЛАРИ. Центральноазиатский журнал академических исследований, 4(9), 62-67. https://www.in-academy.uz/index.php/CAJAR/article/view/57145
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
1 Views
0 Downloads