OLIY TA’LIMNING INKLYUZIV MUHITIDA TYUTORLIK XIZMATI SAMARADORLIGINI BAHOLASH MEZONLARI VA KO‘RSATKICHLARI
Vol. 4 No. 8 (2026): Central Asian Journal of Academic Research 170-176
Abstract
Ushbu ilmiy maqolada oliy ta’lim muassasalarida inklyuziv ta’lim muhitini rivojlantirish sharoitida tyutorlik xizmati samaradorligini baholash mezonlari va ko‘rsatkichlari nazariy hamda amaliy jihatdan keng tahlil qilingan. Tadqiqotda alohida ta’lim ehtiyojlariga ega bo‘lgan talabalarni (ATEGT) oliy ta’lim muhitiga psixologik-pedagogik, akademik va ijtimoiy moslashtirishda tyutorlarning o‘rni va ularning faoliyati natijaviyligini kvalimetrik hamda sifat ko‘rsatkichlari asosida baholash mexanizmlari ishlab chiqilgan. Muallif tomonidan akademizm, ijtimoiy-psixologik integratsiya, kasbiy-metodik kompetentlik va infratuzilmaviy-kommunikativ yo‘nalishlar bo‘yicha aniq baholash mezonlari taklif etilgan. Tadqiqot natijalari oliy ta’limda inklyuziv madaniyatni shakllantirish va tyutorlik xizmatini takomillashtirishga xizmat qiladi.
Keywords:
References
O‘zbekiston Respublikasining "Ta’lim to‘g‘risida"gi Qonuni, O‘RQ-637-son. – Toshkent, 2020-yil 23-sentabr.
O‘zbekiston Respublikasining "Nogironligi bo‘lgan shaxslarning huquqlari to‘g‘risida"gi Qonuni, O‘RQ-641-son. – Toshkent, 2020-yil 15-oktabr.
BMTning "Nogironlar huquqlari to‘g‘risida"gi Konvensiyasi. – Nyu-York: BMT, 2006.
Aytboeva D. Oliy ta’limda inklyuziv muhitni yaratishning pedagogik xususiyatlari // Zamonaviy ta’lim. – Toshkent, 2021. – № 4. – B. 34-41.
Qodirova F.U. Inklyuziv ta’lim: nazariya va amaliyot. Monografiya. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2018. – 212 b.
Qosimova D.S. Oliy ta’lim muassasalarida alohida ta’lim ehtiyojlariga ega talabalarni psixologik-pedagogik qo‘llab-quvvatlash tizimi // Ta’lim va innovatsion tadqiqotlar. – Buxoro, 2022. – № 6. – B. 118-125.
Lapasov M.A. Oliy ta’lim muassasalarida tyutorlik faoliyatining pedagogik-psixologik asoslari. – Samarqand: SamDU nashri, 2022. – 148 b.
Raximova G.M. Inklyuziv ta’limda tyutorning kasbiy kompetentligini rivojlantirish masalalari // Pedagogik mahorat. – Buxoro, 2023. – № 2. – B. 54-61.
Ergasheva Sh.S. OTMda talabalar akademik moslashuvini ta’minlashda tyutorlik institutining o‘rni // Oliy ta’limda ilmiy tadqiqotlar. – Toshkent, 2023. – № 1. – B. 89-95.
Kovaleva T.M., Dudchik S.V. Osnovy tyutorskogo soprovojdeniya v obrazovanii: Uchebnik i praktikum dlya vuzov. – M.: Izdatelstvo Yurayt, 2020. – 214 s.
Golosova I.I. Tyutorskoe soprovojdenie studentov s ogranichennymi vozmojnostyami zdorovya v usloviyax inklyuzivnogo vysshego obrazovaniya // Vysshee obrazovanie v Rossii. – 2019. – № 5. – S. 85-92.
Nazarova N.M. Inklyuzivnoe obrazovanie: istoriya, teoriya, praktika. Monografiya. – M.: MGPU, 2011. – 220 s.
Karpikova Ye.V. Kriterii i pokazateli effektivnosti deyatelnosti tyutora v inklyuzivnoy obrazovatelnoy srede // Psixologo-pedagogicheskie issledovaniya. – 2021. – Tom 13, № 3. – S. 102-115.
Breslin S. Tutoring and Academic Support for Disabled Students in European Universities // European Journal of Special Needs Education. – 2022. – Vol. 37(2). – P. 112-128.
Johnstone D., Thomas A. Inclusive Education in Higher Education: Policy, Practice and Evaluation. – London: Routledge, 2020. – 245 p.
Snyder M.M. Research-based Practices for Online and In-person Tutoring in Higher Education // Journal of Postsecondary Education and Disability. – 2021. – Vol. 34(3). – P. 210-226.
Stodden R.A., Conway E.D. Supporting Postsecondary Students with Disabilities: The Role of Educational Tutors and Mentors // Journal of Special Education Technology. – 2021. – Vol. 36(1). – P. 45-59.
Tironi S., Gordon E. Peer Tutoring and Mentoring in Inclusive Higher Education Settings: A Systematic Review // International Journal of Inclusive Education. – 2023. – Vol. 27(4). – P. 489-506.
Downloads
Published
Issue
Section
How to Cite
