ITALYAN TILIDA SEVGI VA G’AM EMOTSIYALARINING FRAZEOLOGIK IFODASI VA LINGVOKOGNITIV TALQINI
Keywords:
emotsiya, amore(sevgi), tristezza(g’am), yurak, lingvokognitiv tahlil, frazeologik birliklar, metafora, somatik komponentlar.Abstract
Mazkur maqolada emotsiyalar psixologik va lingvokognitiv nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Asosiy e’tibor amore(sevgi) va tristezza(g’am) emotsiyalarining konseptual mohiyatini aniqlashga, ularning inson ruhiy hayotidagi o’rni va ahamiyatini yoritishga qaratilgan. Tadqiqot davomida ushbu emotsiyalarning metaforik va metonimik ifodalanish modellari ko’rib chiqilib, ayniqsa italyan tilidagi frazeologik birliklar misolida ularning lingvokognitiv xususiyatlari ochib beriladi. Tahlillar shuni ko’rsatadiki, sevgi va g’am emotsiyalari til tizimida ko’pincha somatik komponentlar, xususan yurak, ko’z, bosh kabi birliklar orqali ifodalanadi. Bu esa emotsiyalarning inson ongida jismoniy tajriba bilan uzviy bog’liq holda konseptuallashtirilishini tasdiqlaydi. Shuningdek, maqolada ushbu emotsiyalarning qarama-qarshi, ammo o’zaro bog’liq tabiati ham asoslab beriladi
References
Amirova, N. “Emotsiyalar va ularning inson hayotidagi ahamiyati.” Yangi O‘zbekiston talabalari axborotnomasi, vol. 3, no. 10, 14 Oct. 2025, p. 38.
Accademia della Crusca. Dizionario dei modi di dire italiani. Firenze, 2010.
Karimov, A. Til va tafakkur o‘zaro bog‘liqligi. Toshkent: Fan nashriyoti, 2018.
Zoltán Kövecses. Metaphor and Emotion: Language, Culture, and Body in Human Feeling. Cambridge University Press, 2000.
Paul Ekman. Emotions Revealed: Recognizing Faces and Feelings to Improve Communication and Emotional Life. Times Books, 2003.
Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi. Oʻzbek tilining izohli lug‘ati. Toshkent, 2020.
Treccani. Vocabolario della lingua italiana. Roma, 2012.
Lev Vygotsky. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Harvard University Press, 1978.
